Biden klopt op deur van Witte Huis: is Trump voorbij in Pennsylvania en Georgia

De race lijkt gelopen met Biden aan kop in vier van de vijf resterende staten.

De race lijkt gelopen met Biden aan kop in vier van de vijf resterende staten. © EPA/Shutterstock/Beeldbewerking ADR

De Amerikaanse presidentsverkiezingen naderen een zenuwslopende ontknoping. De Democratische kandidaat Joe Biden heeft in de swing state Georgia zijn achterstand op president Donald Trump omgezet in een voorsprong. Als Biden daar wint, is hij nog slechts één staat verwijderd van de winst.

Niels Klaassen en Tonny van der MeeBron: AD

In de nek- aan-nek-race naar het Witte Huis kruipt Biden over zijn Republikeinse rivaal Trump heen en nadert de finish centimeter voor centimeter. In de laatste staten waar de stemmen nog geteld worden - Pennsylvania, Georgia, North Carolina, Arizona, Nevada en Alaska - zijn de marges vaak minimaal.

Nadat Biden eerder op de dag Trump in Georgia al voorbijging, heeft hij nu ook in Pennsylvania (20 kiesmannen) de huidige president achterhaald. Biden heeft daar nu 5587 stemmen meer dan Trump.

Om president van de Verenigde Staten te worden, moet een kandidaat 270 kiesmannen halen. Biden staat nu op 253 kiesmannen, Trump op 214. Sommige grote Amerikaanse nieuwszenders schrijven de staat Arizona (11 kiesmannen) al toe aan Biden, maar anderen zijn voorzichtiger omdat het verschil klein is : 50,1 procent voor Biden om 48,5 procent voor Trump.

Als Biden in Georgia (16 kiesmannen) wint, heeft hij nog één staat nodig. In Nevada (6 kiesmannen) ligt Biden nu ruim 11.000 stemmen voor op Trump, maar daar is pas 89 procent van de stemmen geteld. De komende uren volgen steeds nieuwe tellingen en kan de strijd beslist worden. De presidentsrace zou volgens peilingen een sprint worden voor Biden, maar het is een slakkengang in slalom geworden.

Trump-supporters en -opponenten in discussie in Detroit, Michigan 

Trump-supporters en -opponenten in discussie in Detroit, Michigan © AFP

Record

Zo bijten Amerikanen hun nagels stuk terwijl de betrokken staten in rap tempo de laatste stembiljetten tellen. En dan te bedenken dat Biden reeds een record gebroken heeft: nooit eerder kreeg een presidentskandidaat zoveel stemmen, nu al ruim 73 miljoen. Trump kreeg er dik 69,6 miljoen (Obama’s record was 69,5 miljoen).

Biden verwacht nog steeds als winnaar uit de bus te komen: ,,We twijfelen niet”, zei de kandidaat op een podium donderdagavond in zijn woonplaats Wilmington. ,,Als de telling klaar is, zullen we winnen.” Biden riep mensen op om rustig te blijven: ,,Blijf kalm, het proces loopt, de telling zal doorgaan. (...) In Amerika is het stemmen heilig. Zo laten mensen hun keuze zien. Dus elk stembiljet moet geteld worden, zo hoort het. Democratie is soms rommelig, het vergt geduld. Maar dat geduld wordt al 240 jaar beloond.”

Trump wil tellen stoppen

Maar president Donald Trump legt zich niet neer bij een mogelijk verlies. Na middernacht (Nederlandse tijd) herhaalde hij in een minutenlange ongefundeerde aanklacht in de perskamer van het Witte Huis dat er gesjoemeld is met stembiljetten, dat de verkiezingen ‘frauduleus’ zijn: ,,Als je de legale stemmen telt, win ik gemakkelijk. Als je de illegale stemmen telt, dan kunnen ze proberen om de verkiezing van ons te stelen.”

Trump somde een aantal vermeende voorbeelden op van gerommel en fraude, maar bewijzen daarvoor ontbreken. ,,Ze hebben er gewacht, en uiteindelijk vinden ze plots stemmen, die eenzijdig in het voordeel van de democraten zijn. Ons doel is om de integriteit van de verkiezingen te beschermen”, zei hij. ,,Ze proberen de verkiezingen te stelen, en dat kunnen we niet laten gebeuren.” Trump denkt dat de rechter de strijd zal beslissen.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Zijn toespraak werd in Amerikaanse media fel bekritiseerd. Grote nieuwszenders als ABC, CBS en NBC braken een live-registratie af. ,,We moeten hier onderbreken omdat de president een aantal valse verklaringen aflegt’’, zei NBC-presentator Lester Holt. ,,Daar is geen bewijs voor.’’

MSNBC-presentator Brian Williams zei: ,,Opnieuw zitten we in de ongebruikelijke positie dat we de president van de Verenigde Staten niet alleen moeten onderbreken, maar ook corrigeren. Voor zover we weten, zijn er geen illegale stemmen en is er geen overwinning voor Trump.’’

‘Goed verzorgd’

Al langer suggereert Trump fraude met stembiljetten, maar daarvoor ontbreekt het nog altijd aan bewijs, zo blijkt ook uit de conclusies van de Europese waarnemersmissie OVSE. Het stemproces in de VS was ‘goed verzorgd’, stelt de OVSE die ook vindt dat Trump het vertrouwen in de democratie ondermijnt.

,,Ongefundeerde beweringen over systematische tekortkomingen schaden het publieke vertrouwen in democratische instituties”, zei de Duitse parlementariër Michael Link, die namens de OVSE de verkiezingen in de VS volgt.

Trumps beschuldigingen vallen niet overal even goed binnen de Republikeinse Partij. Chris Christie, voormalig gouverneur van New Jersey zei dat Trump gelijk te klagen maar wel met bewijzen moest komen voor fraude met stembiljetten.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Trumps partij kondigt niettemin rechtszaken aan in diverse ‘swing states’ (als Nevada, Georgia en Pennsylvania) om hertelling af te dwingen of juist om de vele briefstemmen uit de telling te krijgen. Het campagneteam van Trump klaagt bijvoorbeeld de kiescommissie van Philadelphia aan zodat het tellen van stemmen gestopt kan worden zolang er geen Republikeinse waarnemers bij mogen.

De enige kwestie die de uitslag kan raken, is Pennsylvania, waar briefstemmen tot drie dagen na de verkiezingen meetellen. De Republikeinen maken daar bezwaar tegen, als die bal bij het Hof in Washington komt te liggen, is de uitkomst ongewis.

Open einde

Zo belandt de VS in een politieke thriller met open einde. Met het felle vocale en juridische protest sleurt Trump de VS in onontgonnen terrein. Velen wijzen voor historische houvast naar de presidentsrace van 2000, toen het Hooggerechtshof eraan te pas moest komen om de strijd te beslechten tussen Bush en Gore.

Maar die vergelijking gaat al snel mank. Gore en Bush waren geen zittende president en steggelden over een nipte marge in slechts één staat. Toen het Hof de door de Democraten gewenste hertelling torpedeerde, accepteerde Gore zijn verlies en werd Bush president.

Ditmaal is het anders. Trump heeft de macht, zit in het Witte Huis en probeert nu uitslagen en tellingen in diverse staten in diskrediet te brengen onder het stempel van ‘frauduleuze verkiezingen’. Het Democratische kopstuk Bernie Sanders sprak al bezorgd over het scenario dat het Witte Huis niet wil verlaten, ondanks een verlies: ,,Die zorg heb ik, en veel anderen ook.”

Trump-supporters bij het stadhuis van Phoenix.

Trump-supporters bij het stadhuis van Phoenix. © EPA

Op straat was het in diverse steden onrustig. In New York, Washington en Los Angeles organiseerde de groep Protect The Results (bescherm de uitslag) protesten, zij dringen aan op een eerlijk verloop van de verkiezingen en het tellen van alle stemmen. Rivaliserende demonstranten gingen ook in Detroit de straat op: de ene groep riep op om te stoppen met het tellen van de stemmen, de andere groep eist dat juist elke stem geteld moet worden.

In Philadelphia gingen demonstranten de straat op met een oproep om ‘elke stem te tellen’, maar die vonden ook Trump-aanhangers tegenover zich met borden als: ‘het stemmen stopt op verkiezingsdag’.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee