Bijverdiensten waren van fundamenteel belang

Print
Bijverdiensten waren van fundamenteel belang

Hopoogst. Afbeelding: archief Martin van der Weerden

Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Kerkrade / Eygelshoven / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Brunssum / Schimmert / Hulsberg -

In de 19e eeuw hadden veel arbeiders, ambachtslieden en boeren een flink aantal werkzaamheden die naast en na elkaar beoefend werden.

Vooral op het platteland was het pure noodzaak. Velen hadden niet één scherp omlijnd beroep, zoals later in de moderne industriële samenleving. Een opeenstapeling van taken en taakjes was van fundamenteel belang voor het overleven. Uit beschrijvingen krijgt men de indruk dat vooral ‘de geringe man’ altijd bezig was om met centen en dubbeltjes de eindjes aan elkaar te knopen. Vakantiedagen, overuren en ziekteverlof moesten nog uitgevonden worden.

Verschillen

De mogelijkheden voor bijverdiensten verschilden per plaats. Het oogsten van hop, een belangrijke grondstof voor de bereiding van bier, leverde een mooie cent op. De wilde hop werd in de hagen en bosranden gezocht. Nadat de stengels van de hopplant waren los gesneden, werden deze met staken en al binnenshuis gebracht, waar de bellen van de planten werden geplukt. Na droging op een eest, konden de bellen worden verkocht aan de brouwerijen.

In andere plaatsen hield men zich bezig met het binden van heidebezems. Dat was een goede bezigheid voor de winteravonden. Dan was er weinig te doen op het veld. Later ging men dan met een korf vol bezems op de rug de deuren langs in de wijde omgeving. Ook de kinderen werden ingeschakeld. De meisjes verzamelden vlierbloemen en de jongens liepen wegen langs om zorgvuldig elk beetje mest te verzamelen. Anderen plukken berk of zoeken eikels. Ten dienste van de wegenbouw werden keien verzameld en zo nodig stuk geslagen.

Leerplichtwet

Als in 1901 de leerplicht ingevoerd wordt, houden vooral arme ouders hun kinderen liever thuis. Men kan de in onze ogen bescheiden bijdrage van de kinderen aan het gezinsinkomen niet missen. Het duurt even voordat het nut van onderwijs doordringt.

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →