Japan verlekkert zich aan gruis van asteroïde, dat ons meer moet vertellen over ontstaan heelal

Print

Japanse wetenschappers verlekkeren zich aan materiaal van de asteroïde Ryugu. De ruimtesonde Hayabusa2 heeft de brokjes met succes afgeleverd op aarde.

De medewerker van de Japanse ruimteorganisatie JAXA, gehuld in beschermende kleding, loopt ermee rond alsof de capsule is gestuurd door de goden. Wat lange tijd voor onmogelijk werd gehouden, is gelukt. Voor het eerst heeft de mensheid resten van een verre asteroïde in bezit. Met de ruimtesonde Hayabusa2 (Slechtvalk 2) zijn brokjes opgehaald van de asteroïde Ryugu na een knappe reis van vele miljarden kilometers. De capsule – met een diameter van 40 centimeter, landde gisteren op aarde, in de Australische outback, in de woestenij van Woomera, bij Coober Pedy.

Wetenschappers staan nu te trappelen om de resten te onderzoeken. Zij hopen met de brokstukjes meer te weten te komen over het ontstaan van het heelal, in het bijzonder ons zonnestelsel, 4,6 miljard jaar geleden. Asteroïden als Ryugu die in een baan om de zon draaien, behoren tot de oudste bouwstenen van het zonnestelsel. Als zij ook organisch materiaal en water bevatten helpt dat het onderzoek naar het ontstaan van leven op aarde. Bij het ontstaan van de aarde was er geen water op onze planeet. Astronomen gaan ervan uit dat toen de aarde eenmaal was afgekoeld, ruimtebrokstukken als Ryugu met hun inslagen het organisch materiaal en water op aarde brachten, zodat leven kon ontstaan.

Japan verlekkert zich aan gruis van asteroïde, dat ons meer moet vertellen over ontstaan heelal

Complex

Voor de landing van de capsule op aarde moest er een uiterst complexe manoeuvre worden uitgevoerd. De Hayabusa2-sonde bracht hem terug tot 220.000 kilometer van de aarde. Nadat de capsule was losgekoppeld moest hij met ongelooflijke precisie zijn weg naar de aarde voortzetten, terwijl Hayabusa2 na het maken van foto’s van de capsule zich weer van de aarde verwijderde voor een nieuwe missie. De sonde die in december 2014 werd gelanceerd vanaf de Japanse basis Tanegashima en tot nu toe vijf miljard kilometer heeft afgelegd, zet nu koers naar de asteroïde 1998KY26 voor verder onderzoek. Het duurt tien jaar voordat de sonde bij de asteroïde zal aankomen.

Japan verlekkert zich aan gruis van asteroïde, dat ons meer moet vertellen over ontstaan heelal

De Japanse astronaut Soichi Noguchi die in het ruimtestation ISS verblijft, zag de sonde voorbijkomen. ,,Net Hayabusa2 gezien. Helaas niet helder genoeg voor een foto’’, aldus Noguchi. Na de scheiding van Hayabusa2 dook de capsule als een vuurbal op aan de hemel. Het hitteschild moest hem tientallen seconden beschermen tegen de hitte (3000 graden) bij de terugkeer in de dampkring.

Gassen

Op tien kilometer hoogte ging een parachute open en zond de capsule een signaal uit. Medewerkers van JAXA die hulp kregen van Australische collega’s, vlogen daarna met een helikopter naar de plek waar de capsule terecht was gekomen. Het eerste onderzoek gebeurde al in Woomera. De twee monsters zouden goed moeten zijn verpakt in het omhulsel maar mogelijk kunnen er toch gassen uit ontsnappen die zo snel mogelijk moeten worden gedetecteerd. Na de eerste inspectie wordt de capsule begin deze week naar Japan gebracht.

Kratertje

Als de inhoud voldoet aan alle verwachtingen dan zitten er twee monsters van de asteroïde in. Hayabusa2 moest daarvoor ook twee landingen uitvoeren. In februari 2019 werd eerst materiaal van het oppervlak geschraapt, in juli 2019 haalde de sonde materiaal van onder het oppervlak op. Dat kwam vrij nadat er een kratertje op de asteroïde was geslagen door een koperen kogel af te vuren. Er is gekozen voor twee monsters, omdat de samenstelling van het monster van het oppervlak kan verschillen van dat van dieper gelegen materiaal. Naar verwachting heeft Ryugu sinds het ontstaan van ons zonnestelsel nauwelijks veranderingen ondergaan maar de kans bestaat dat het oppervlak is ‘vervuild’ door de inslagen van meteorieten. Daarom wordt vooral uitgekeken naar de samenstelling van het tweede monster. Hoeveelheid materiaal er is opgehaald is nog onduidelijk. ,,Maar we hebben niet veel nodig’’, aldus Makoto Yoshikawa, de vluchtleider van de missie. ,,Een tiende gram zou al genoeg zijn.’’

Japan verlekkert zich aan gruis van asteroïde, dat ons meer moet vertellen over ontstaan heelal

NASA

Met het succes van Hayabusa2 verslaat Japan de Verenigde Staten. De sonde OSIRIS-Rex van NASA heeft resten opgehaald van de asteroïde Bennu. Die is nu weer op de terugweg en moet in 2023 op aarde landen. Volgens NASA heeft de sonde zo’n 400 gram opgehaald, veel meer dan werd verwacht. Door de extra grote hoeveelheid zou nu mogelijk materiaal uit de capsule in de ruimte lekken.

Maanstenen

Terwijl alle aandacht uitging naar Hayabusa2 boekte ook China een belangrijk succes. Het bereikte een mijlpaal met de onbemande missie Chang’e 5 naar de maan. De stijgtrap van de lander die maanstenen moest ophalen, koppelde zich moeiteloos aan het moederschip Chang’e 5 dat rond de maan cirkelde. Vervolgens werden de maanstenen, verzameld door de lander die Chang’e 5 had afgezet, in een hittebestendige capsule geschoven. De sonde zal de capsule over een ruim een week afleveren op aarde. China gebruikte het bezoek aan de maan ook om er de nationale rode vlag met vijf sterren te planten. De allereerste vlag die op de maan werd achtergelaten was die van de Verenigde Staten. Die werd geplant tijdens de bemande Apollo-11-missie in 1969.

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Dagelijks worden meer dan 100 Plus-artikelen gepubliceerd door de verslaggevers van De Limburger. Steun de regionale journalistiek en word digitaal abonnee vanaf 1,04 per week.

Profiteer nu