Ongewenst gedrag in de techniek schrikt vrouwen af: ‘Een collega kneep in mijn borsten’

Print
Ongewenst gedrag in de techniek schrikt vrouwen af: ‘Een collega kneep in mijn borsten’

Afbeelding: Shutterstock

In de techniek melden vrouwelijke werknemers opvallend vaak nare ervaringen met mannelijke collega’s. Pesterijen en seksuele intimidatie zorgen er soms zelfs voor dat vrouwen de branche vaarwel zeggen, terwijl veel bedrijven met een enorm personeelstekort kampen. ‘Bij bedrijven waar niet iedereen gelijk wordt behandeld, is de uitstroom een groot probleem.’

Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2019 van onderzoeksorganisaties TNO en CBS blijkt dat van alle werknemers, bijna een op de drie weleens te maken heeft gehad met ongewenst gedrag van derden. ,,Dat is bijvoorbeeld de klant die het nodig vindt om een hand op een bil te leggen of een leerling die vervelende opmerkingen maakt”, zegt Wendela Hooftman, onderzoeker bij TNO. ,,Daarnaast ervaart bijna 20 procent dit met directe collega’s.”

Ongewenst gedrag komt volgens TNO in iedere sector voor, maar wat Hooftman in een eerder onderzoek opviel was dat er een duidelijke relatie bestaat tussen het aantal vrouwen en de meldingen van seksueel geweld op de werkvloer. ,,In de sectoren waar relatief minder vrouwen werken, zien we meer meldingen van ongewenst seksueel gedrag.” Volgens Hooftman valt de techniek daaronder, net als de industrie en de logistiek.

Betast

Ook elektrotechnicus Elvera Hoitzing (24) heeft in haar carrière last gehad van ongewenst gedrag van een mannelijke collega of klant. ,,Ik heb dat bij elk bedrijf waar ik heb gewerkt wel een keer meegemaakt.” Ze ging van bedrijf naar bedrijf op zoek naar een werkplek waar ze zich op haar gemak kon voelen. ,,Toen ik het eindelijk goed naar mijn zin had bij een werkgever, was er een mannelijke collega die de sfeer verpeste. Hij kneep me op een gegeven moment in mijn borsten. Toen ik dat meldde bij mijn werkgever mochten we allebei weer aan het werk als we de situatie allebei hadden geaccepteerd. Dat wilde ik niet, maar het voelde alsof ik geen keus had.”

Ook heeft Hoitzing regelmatig nare opmerkingen naar haar hoofd geslingerd gekregen. Het ergst vindt ze de momenten waarop ze voor ‘manwijf’ is uitgemaakt. ,,Ik ben heel lang en slank. Vroeger werd ik al vanwege mijn lijf de grond ingetrapt. Op werk wil je gewoon dat iedereen zich professioneel gedraagt en wil je niet uitgescholden worden.” Ook ‘onschuldige’ grapjes over het uiterlijk kunnen kwaad, vindt de elektrotechnicus. ,,Dan zeggen ze bijvoorbeeld: ‘Hoe kun je nou met die lange nagels werken?’. Je wil je niet hoeven aanpassen door wat anderen tegen je zeggen.”

Ongewenst gedrag in de techniek schrikt vrouwen af: ‘Een collega kneep in mijn borsten’
Elvera Hoitzing Foto: Privé archief

Uitstroom

Marjorie Woudenberg, oprichter van community en platform Vrouwen in de Techniek, is geschokt door het verhaal van Hoitzing. ,,Ik heb er ook wel wat vrouwen over gesproken, maar dit is het heftigste verhaal dat ik tot nu toe heb gehoord.”

Je kunt vrouwen leren om steviger in hun schoenen te staan en zekerder van zichzelf te zijn, maar werkgevers zouden ook wat meer verantwoordelijkheid kunnen nemen, zegt Woudenberg. ,,Bij bedrijven waar niet iedereen gelijk wordt behandeld, is de uitstroom een groot probleem. Terwijl er zo’n krapte op de arbeidsmarkt is. We hebben juist veel technisch personeel nodig.”

Volgens Woudenberg heeft het geen zin voor werkgevers om uit dezelfde vijver met vooral mannelijke kandidaten te blijven vissen. ,,Werkgevers moeten investeren in een diverse maar daarom ook in een inclusieve werkomgeving. Een werkvloer waar iedereen zich veilig voelt.” Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want, zegt Woudenberg, als het pestgedrag al zo lang normaal wordt gevonden, dan verander je dat niet zo snel.

Cultuur

In het stoppen van pesterijen moet volgens Woudenberg de direct leidinggevende het voortouw nemen. ,,Teamleiders hebben een voorbeeldrol. Zij bepalen de cultuur op de werkvloer. Zij kunnen ervoor zorgen dat iedereen geaccepteerd en gerespecteerd wordt. Gelukkig zijn er al veel organisaties die dit goed doen en er ook echt moeite voor doen.”

Onderzoeker Hooftman denkt er hetzelfde over als Woudenberg. ,,Het hoeft niet per se aan de mannen in het bedrijf te liggen, het kan ook de werkcultuur zijn. Het is heel belangrijk dat je als bedrijf uitstraalt dat ongewenst gedrag niet acceptabel is. Dat betekent misschien ook wel geen posters van naakte vrouwen meer ophangen in een garage. Niet iedereen vindt dat fijn.”

Eenrichtingsverkeer

En maak ongewenst gedrag bespreekbaar, zeggen zowel Hooftman als Woudenberg. ,,Het gedrag is niet altijd bewust. En als ik niet weet wat jij niet fijn vindt, kan ik daar ook geen rekening mee houden”, zegt Hooftman. Maak als collega ook een melding als je het ziet gebeuren op de werkvloer en spreek diegene daarop aan. Woudenberg: ,,Als je dat niet doet, houd je de cultuur in stand. En hoe langer een pestcultuur suddert, hoe normaler het wordt.”

Ga als vrouwelijke werknemers ondertussen vooral niet twijfelen aan jezelf, zegt Woudenberg. ,,Vrouwen denken heel snel dat het aan hen ligt dat ze gepest worden, maar dat is niet zo. Geloof in jezelf, heb vertrouwen in je vakkennis en je passie voor het vak.” Als je je als vrouw nog steeds niet prettig voelt bij een werkgever, dan kun je altijd nog een andere baan zoeken. ,,Het is geen eenrichtingsverkeer, het moet van beide kanten kloppen. Die zoektocht kan moeilijk zijn, maar voor we in het huwelijksbootje stappen, steken we daar ook jaren tijd in om te kijken of we bij elkaar passen.”

Investeren

Hoitzing is naar eigen zeggen sterker geworden door de pesterijen en de seksuele intimidatie. ,,Ik heb beter naar mezelf leren luisteren en weet nu vooral heel goed wat ik wil: alleen werken op een werkplek waar ik me veilig voel.’’ Daarom startte ze haar eigen onderneming. ,,Vanaf nu wil ik zelf bepalen met wie ik werk en op welke bouwput ik ga staan.” Ook hoopt ze jonge vrouwen te bereiken die de techniek in willen. ,,Ik wil hen op weg helpen en ervoor zorgen dat ze zich niet alleen voelen in een mannenwereld.”

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Dagelijks worden meer dan 100 Plus-artikelen gepubliceerd door de verslaggevers van De Limburger. Steun de regionale journalistiek en word digitaal abonnee vanaf 1,04 per week.

Profiteer nu