Van piskijkers naar academisch ziekenhuis

Print
Van piskijkers naar academisch ziekenhuis

De piskijker, door Jan Steen. Afbeelding: archief Martin van der Weerden

Kerkrade / Eygelshoven / Brunssum / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg / Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Heerlen / Hoensbroek -

In de rubriek Van Nul tot Nu gaat Martin van der Weerden in op de veelzijdige historie van deze regio. Deze week gaat het over de zorg om onze gezondheid.

Al vele eeuwen maken mensen zich zorgen om hun gezondheid. De hulp die zij daarbij inriepen is nogal veranderd. Keltische stammen vertrouwden 2.000 jaar geleden op de spirituele handelingen en de heilzame kruiden van hun druïden. De vondst van Romeinse ‘zalfsteentjes’ in Heerlen en Maastricht wijst erop dat deze Italiaanse nieuwkomers op het gebied van de oogheelkunde al verder ontwikkeld waren. Maar nog lang daarna bleef het aanmodderen. Bij de middeleeuwse ‘gasthuizen’ of hospitalen kon je vanwege het gebrek aan hygiëne beter weg blijven. Gebrek aan kennis werd gecompenseerd met het aanroepen van heiligen. Zo werd in Rolduc de heilige Lucia vereerd. In de 17e en 18e eeuw deden processies regelmatig de abdij aan in de hoop bescherming te krijgen tegen besmettelijke ziekten. De overlijdensregisters van de parochies laten zien dat de sterfte desondanks hoog bleef.

Urosopie

Dorpsheelmeesters onderzochten urine op kleur, geur en zelfs smaak om een diagnose vast te stellen. Deze “uroscopie” leverde hen de bijnaam ’piskijkers’ op. Tegen gezwellen werd een mengsel van knoflook en met schaal en al fijn gestampte Maaskreeften ingezet.

Met de komst van de grootschalige steenkolenmijnbouw kwam ook de ontwikkeling naar een moderne, op wetenschap gebaseerde gezondheidszorg in een stroomversnelling. Met het in 1922 gereed komen van de door architect Jan Stuyt ontworpen gebouw van de Vroedvrouwenschool werd Heerlen zelfs toonaangevend. In de jaren vijftig beschikte dit instituut over een compleet ingerichte operatiekamer waar gecompliceerde bevallingen konden plaats vinden en chirurgische ingrepen konden worden uitgevoerd. Vanaf 1904 werden in Heerlen, Kerkrade en Brunssum ook al snel volwaardige ziekenhuizen gebouwd. De tijd dat de eerste chirurg elke zaterdagmorgen op de fiets vanuit Maastricht naar Heerlen kwam om operaties uit te voeren, is al lang voorbij.

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Je las zojuist een gratis artikel, maar niet al onze journalistiek is gratis. Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen in de vorm van nieuws, achtergronden, analyses en opinie.

Onze verslaggevers zijn 24/7 bezig met het schrijven van deze verhalen. Zodoende geven we duiding aan het nieuws en helpen we jou met het vormen van een mening.

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week.

Bekijk de actie-abonnementen