Taakstraffen zoals verbanning en op bedevaart gaan, kennen een lange geschiedenis

Print
Taakstraffen zoals verbanning en op bedevaart gaan, kennen een lange geschiedenis

Een bedevaartganger onderweg. Afbeelding: Archief Martin van der Weerden

Kerkrade / Eygelshoven / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg / Brunssum / Heerlen / Hoensbroek -

In de rubriek Van Nul tot Nu gaat Martin van der Weerden in op de veelzijdige historie van deze regio. Deze week gaat het over de zwaarte van straffen.

De gruwelijke straffen uit vroegere tijden krijgen altijd veel aandacht. Maar ook toen was het soms mogelijk om op meer humane wijze boete te doen.

De rechtbank in Roermond veroordeelde Neese Jenskens uit Asselt in 1482 tot het ‘afsnijden der beide oren’, vanwege een diefstal. Zij had bekend. Over hoe die bekentenissen afgedwongen werden, zullen wij het maar niet hebben. Het schenden van een eed kostte een aantal vingers. Het afhouwen van de hand had plaats, wanneer men bij vechtpartijen misbruik van wapens gemaakt had. Het brandmerk op de wang was de geijkte straf voor valsemunters en valsheid in geschriften: dath men hem eyn teycken mit eynen eysernen segel op sijn kynback bernen sall. Uit 18e-eeuwse rechterlijke stukken blijkt dat men met deze harde straffen nog honderden jaren door ging.

Verbannen

Maar het liep ook wel eens anders af. Men kon voor een aantal jaren verbannen worden, met een vastgelegde afstand tot de eigen woonplaats. De veroordeelde moest dan met een plechtige eed beloven zich aan de afspraak te houden en geen wraak te nemen op de magistraat die hem veroordeeld had. Bij overtreding van deze afspraken werden wel weer de twee vingers afgehakt waarmee de eed gezworen was.

Kwaadsprekerij

Men tilde zwaar aan laster en kwaadsprekerij. Wellicht inspirerend om het fake news van tegenwoordig een halt toe te roepen? Omstreeks 1500 werd diegene die schuldig bevonden was aan kwaadsprekerij veroordeeld om vergiffenis te vragen. Dit moest blootshoofds gebeuren in een linnen kleed met twee brandende offerkaarsen in de hand.

Onvoldoende eerbied tegenover de overheid of de eigen ouders leverde vaak een verplichte bedevaart op. Afhankelijk van de zwaarte van het vergrijp kon dit behoorlijk oplopen. Naar Sint Michiel in Keulen viel nog wel mee, maar naar Sint Jacob in Spanje was andere koek.

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Ruim 110.000 tevreden lezers gingen je al voor.

Bekijk de actie-abonnementen