Firma Schmitz: opkomst en ondergang van een familiebedrijf in Heerlen

Print
Firma Schmitz: opkomst en ondergang van een familiebedrijf in Heerlen

In het pand van Schmitz zetelt nu de Nieuwe Nor. Afbeelding: Archief Martin van der Weerden

Heerlen / Hoensbroek -

In de rubriek Van Nul tot Nu gaat Martin van der Weerden in op de veelzijdige historie van deze regio. Deze week gaat het over de markante geschiedenis van een familiebedrijf.

De ijzerhandel en constructiewerkplaats van de gebroeders Schmitz in Heerlen was een van de vele familiebedrijven die in de Mijnstreek inmiddels geschiedenis zijn geworden.

Gravend in zijn eigen familiegeschiedenis wist Marcel Krutzen een mooi stuk Heerlense bedrijfsgeschiedenis boven water te krijgen. Zijn grootvader, Pieter Gerardus (Sjir) Krutzen, bankwerker van beroep, was in 1961 40 jaar in dienst van de gebroeders Schmitz. Hem was de reparatieafdeling toevertrouwd. Hij moest fornuizen nakijken, haarden repareren en sloten maken. Als jubilaris kreeg hij een envelop met inhoud, een koffietafel en een receptie aangeboden in zaal Robertz aan de Stationsstraat.

‘Man met de witte baard’

Firma Schmitz, een familiebedrijf van smeden, behoorde tot de oudste bedrijven van Heerlen. Oprichter van de IJzerhandel en Constructiewerkplaats Schmitz was de legendarische, markante Jacob Schmitz (1857-1928), ‘de man met de witte baard’, de leider van het ‘stormen’ (schijngevechten) van de vesting Herle op Kermismaandag, de commandant van de vrijwillige brandweer en jarenlang gemeenteraadslid.

Het bedrijf was gevestigd aan de Dorpsstraat, later Emmastraat geheten. In 1902 werd het uiterlijk van het pand drastisch veranderd. De witte gevel maakte plaats voor de thans nog bestaande gevel met Neorenaissance-elementen. Architect was Jos. Seelen, de eerste gemeentearchitect van Heerlen.

Aquarium

Het ging het bedrijf lange tijd voor de wind. Tijdens de hoogtijdagen van de steenkolenmijnen werkten er zo’n vijftig man, vooral in de enorme werkplaats achter de winkel, een plaats waarin een glazen kantoortje (‘het aquarium’) was gevestigd van waaruit de directie de werklui scherp in de gaten kon houden. Voor de mijnbedrijven werden onder meer boormessen geslepen, spoorwissels en onderdelen van pompen gemaakt. Na sluiting van de mijnen ging het langzamerhand bergafwaarts. In 1991 ging de firma Schmitz dicht. Gelukkig bleef het pand, nu gevestigd aan de Pancratiusstraat, behouden. Thans zetelt het Poppodium Nieuwe Nor in dit monumentale pand.

Exclusieve Black Friday Deal

Lees nu één jaar lang alle Plus-artikelen (meer dan 100 per dag) met 78% korting. Actie geldig t/m 29-11.

Profiteer nu