Overheidstekort in coronajaar was 34 miljard euro

Print
Overheidstekort in coronajaar was 34 miljard euro

Afbeelding: ANP

De coronacrisis heeft een groot gat geslagen in de Nederlandse overheidsfinanciën.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was vorig jaar sprake van een overheidstekort van 34 miljard euro, waar een jaar eerder nog een overschot was van 14 miljard euro.

Het tekort komt overeen met 4,3 procent van het bruto binnenlands product. De schuld nam in een jaar tijd met 40 miljard euro toe, tot 435 miljard euro. Dat is 54,5 procent van het bbp, aldus het CBS op basis van nieuwe voorlopige cijfers over de overheidsfinanciën.

Maximaal 3 procent

Volgens de Europese regels mag het tekort maximaal 3 procent zijn, waarbij de schuld niet hoger mag zijn dan 60 procent van het bbp. Door de uitzonderlijke omstandigheden vanwege corona heeft de Europese Commissie de Europese begrotingsregels echter tijdelijk opgeschort.

De uitgaven van het Rijk stegen vorig jaar met 44 miljard euro tot 384 miljard euro. Circa 30 miljard euro werd als subsidie aan bedrijven en instellingen verleend, waarvan de helft ongeveer werd gebruikt voor loonsubsidies.

Extra kosten

Naast die NOW-regelingen kwam de stijging van de overheidsuitgaven ook door de extra kosten voor andere regelingen. Dan gaat het om de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO), de tegemoetkoming vaste lasten (TVL), de beschikbaarheidsvergoeding openbaar vervoer en de bonus voor zorgmedewerkers.

Krimp iets minder hard dan voorspeld

De Nederlandse economie kromp vorig jaar met 3,7 procent. Dat is iets minder hard dan het CBS aangaf in een eerdere raming. Toen was nog sprake van een neergang met 3,8 procent. In het slotkwartaal van 2020 was sprake van een krimp met 0,1 procent ten opzichte van een kwartaal eerder, zo bleek vrijdag uit een tweede raming. Op jaarbasis was er sprake van een daling met 2,8 procent, waar eerder een min van 2,9 procent werd gemeld.

De toename van de uitkeringslasten over 2020 bleef beperkt, omdat veel bedrijven door subsidieregelingen hun personeel in dienst konden houden. Deze lasten namen wel met ruim 4 miljard euro toe, maar de stijging was volgens het CBS in beperkte mate aan corona te wijten.

Inkomsten

De inkomsten van de overheid daalden vorig jaar met 4 miljard euro tot 350 miljard euro. De inkomsten uit rente en dividend viel circa 2 miljard euro lager uit. Ook drukte het belang dat Nederland heeft in Air France-KLM op de inkomsten uit vermogen. Het verlies van Air France-KLM over 2020 is voor bijna 1 miljard euro toegerekend aan de Staat.

De belasting- en premieopbrengsten daalden met bijna 2 miljard euro, oftewel 0,5 procent ten opzichte van een jaar eerder. Volgens het CBS valt deze daling mee. Dat komt vooral doordat overheidssubsidies via belastingen en premies gedeeltelijk weer de schatkist inrollen.

Ook kwam er minder geld in de staatskas door het verleende uitstel van betaling van belastingen. Daardoor moest Nederland meer geld lenen.