Kaag (D66) en Hoekstra (CDA) keuren handelswijze Rutte af

Print
Kaag (D66) en Hoekstra (CDA) keuren handelswijze Rutte af

Sigrid Kaag en Mark Rutte. Afbeelding: ANP

De leiders van de twee coalitiepartijen D66 en CDA hebben een flinke tik uitgedeeld aan VVD-leider Mark Rutte door een motie van afkeuring tegen hem in te dienen.

Ze keuren „de handelswijze” van Rutte in de verkenning af. Hij besprak met de voormalige verkenners de positie van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, maar ontkende dat eerst nog. D66-leider Sigrid Kaag benadrukt dat ze hem niet als minister-president afkeurt, wat betekent dat ze niet helemaal het vertrouwen in Rutte opzegt. Andere partijen willen dat wel.

Lees ook: Hoofd Rutte op hakblok na geschaad vertrouwen

Maar dat vertrouwen heeft wel een flinke deuk opgelopen. „De afstand tussen hem en mij is groter geworden. Dat neem ik hem kwalijk”, zei Kaag in een nachtelijk debat. „Ik heb mijn twijfels over de verdediging en ontkenning vandaag.” Ze zegt dat het niet vanzelfsprekend is dat de VVD nog het voortouw neemt in de verkenning. Na de partij van Rutte is D66 de grootste partij. Mogelijk gaan de partijen zelfs om Rutte heen.

Kaag voegde op aandringen van andere partijen toe dat ze zelf „haar conclusies zou nemen”, als ze zou worden geconfronteerd met zo’n motie. Volgens oppositieleider Geert Wilders luidt de D66-leider hiermee het einde van de periode-Rutte in, maar Kaag wilde niet verder ingaan op de betekenis van de motie. Ze noemt het een „heel zwaar middel”.

‘Blamage’

CDA-leider Wopke Hoekstra sprak over „een blamage van de politiek als geheel en van het parlement, en van de partijen die het initiatief hebben genomen tot de formatie.” Naast de VVD is dat D66. Hoekstra noemde het debat „buitengewoon onbevredigend”.

Het is volgens hem goed om met de ingediende motie te markeren dat Rutte het niet goed heeft gedaan. De CDA-leider wilde niet zeggen wat hij in het geval van Rutte zou doen als hij zo’n motie aan zijn broek zou krijgen. „Het is aan hem zelf om te wegen wat hij ermee doet.”

De volledige oppositie heeft na een lang debat het vertrouwen in demissionair premier Rutte opgezegd wegens zijn optreden in de verkenning die tot een nieuw kabinet zou moeten leiden. Alleen de coalitiepartners van Rutte steunden een motie van wantrouwen niet, maar keurden zijn optreden als VVD-leider af. Zelfs de SGP, een gezagsgetrouwe partij die doorgaans heel terughoudend is met het opzeggen van het vertrouwen, steunde de motie van wantrouwen van PVV-leider Geert Wilders.

Dat Rutte niet de waarheid sprak en ontkende dat hij CDA’er Pieter Omtzigt had besproken in het gesprek met de verkenners, zorgde voor een vertrouwenscrisis in de Tweede Kamer.

Excuses

Rutte bood in het nachtelijke debat zijn excuses aan in de richting van „het land” en in het bijzonder CDA’er Pieter Omtzigt. Dat zei hij in een reactie op de verkenningschaos, die tot groot onderling wantrouwen heeft geleid in de nationale politiek. Hij gaat door het stof omdat hij Omtzigt toch heeft besproken met de verkenners.

Ook bood Rutte zijn excuses aan voor het telefoontje waarmee hij eerder dan andere fractievoorzitters details kreeg over het verslag van zijn gesprek met de verkenner. „Dat wekt de indruk dat toegang tot macht en tot informatie niet gelijk verdeeld is”, zei de VVD-leider.

Hij pleit, in navolging van andere partijen, voor een nieuwe verkenner. Er moet één verkenner komen om het proces helemaal opnieuw te beginnen. Diegene moet verder staan van de partijen.