Ós modesjtaal: veurjaor, lente, d’n oethaut en hoespóts

Print
Ós modesjtaal: veurjaor, lente, d’n oethaut en hoespóts

Hoespóts. Afbeelding: John Hertogh

Born / Buchten / Holtum / Papenhoven / Geleen / Graetheide / Sittard / Windraak / Limbricht / Einighausen / Guttecoven / Munstergeleen / Obbicht / Grevenbicht -

Ein rubriek euver ’t gebroek van ós modesjtaal, dialek, plat, Limburgs.

De lente oetgelag. Es de zón loodrech baove de evenaar sjteit begint bie ós ’t veurjaor. De meteorologiese lente vóng al aan op 1 meert. ’t Woord lente kump van lang en haet te make mit ’t lenge van de daag. De daag zeen einen hanesjrej gelènk, d’n tied dae neudig is veur ’t loupe van d’n aafsjtandj, wo bènne de haan nog te heure is. Da’s zo’n ach pès 10 minute.

’t Engelsje woord lent beteikent vastetied. In ’t Oudhoogdutsj zag me lenzo of lenz. Beveurbeeld: es lenzt: ’t wurt lente. Me zag ouch: de lens is dao: de zón kump. ’t Eesjte waat mich invilt bie lente is ’t leidje van Toon Hermans: ‘Lente me, zomer me’.

Vreuger dach ich dat ’t Franse woord lentement (lankzaam) dao ouch mit te make haw! ’t Latiense lentus beteikent waal traag. En in ’t Dutsj zaet me Lenz haben: ein gemekkelik laeve höbbe, genüsslich faul sein. Ein lui vrouw woort ouch waal ein lente genuimp!?

Oethawt

Mit Leichtmès sjrift de sjeper oethawt waar ein oetsjpraok euver ’t veurjaor. Normaal koosj de sjeper (herder) begin februari mit de sjäöp nao boete en haw dus lente. Veur die beeste waar d’r dan al gaw get frisj gruin te knawwele. En ze krege natuurlik de lentekriebels. Sjus wie väöl jóng én awwer luuj. Höb geer ze ouch gevuild?

De hoespóts

Ouch de hoespóts koosj beginne es de eesjte zónnesjtraole in hoes koume en me daodoor de sjtöb zoug opwèjje. De ganse boet woort sjoon gemaak. De gerdiene aafgehaold en gewesje. De (trap-)luipesj en matte woorte goud oetgeklop. Alle kes leeggehaold en ’t nuuj kaspepier vasgezat mit punaize. De deure woorte gesop, vinster gewesje en de vloer gesjrób. Glazer en servies woorte aafgewesje. Dèks woorte de kamesj opnuuj getapeseierd en de keuke gewit. Kóm dao noe mer ’s mit!

Pès de volgende maondj. Blief gezóndj. Reacties: johnhertogh@gmail.com

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Je las zojuist een gratis artikel, maar niet al onze journalistiek is gratis. Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen in de vorm van nieuws, achtergronden, analyses en opinie.

Onze verslaggevers zijn 24/7 bezig met het schrijven van deze verhalen. Zodoende geven we duiding aan het nieuws en helpen we jou met het vormen van een mening.

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week.

Bekijk de actie-abonnementen