’Wit-Rusland dwingt Ryanair-vlucht te landen om journalist op te pakken’

Print
’Wit-Rusland dwingt Ryanair-vlucht te landen om journalist op te pakken’

Journalist Roman Protasevitsj in Minsk, tijdens een arrestatie eind maart. Afbeelding: AP

Wit-Rusland heeft een vlucht met aan boord een belangrijk kopstuk van de oppositie gedwongen te landen in Minsk. Journalist Roman Protasevitsj, die aan boord zat van het toestel, verbleef in ballingschap en riskeert in Wit-Rusland de doodstraf.

Aanvankelijk leek het erop dat Ryanair-vlucht FR4978 vanuit Griekenland naar Litouwen vanwege een noodsituatie aan boord moest gaan landen in Minsk, waar de brandweer in groten getale uitrukte naar de internationale luchthaven. Even daarna meldden lokale media dat de Wit-Russische autoriteiten de vlucht tot landen hadden gedwongen om Protasevitsj te arresteren.

Het vliegtuig werd geëscorteerd door een gevechtstoestel van de Wit-Russische luchtmacht. Naar verluidt heeft de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko persoonlijk het bevel gegeven om de Ryanair-vlucht aan de grond te zetten. De regering van Litouwen zegt dat het een vooropgezet plan was en dat Loekasjenko wist dat Protasevitsj aan boord was.

Telegram

Protasevitsj is de oprichter van het oppositiekanaal Nexta op het berichtenplatform Telegram. Dat kanaal bericht onder meer over de massale betogingen tegen het regime van Loekasjenko. Die regeert de voormalige Sovjet-Republiek al sinds 1994 met harde hand en zou de verkiezingen in augustus door middel van fraude naar zijn hand hebben gezet.

Nexta heeft inmiddels gemeld dat Protasevitsj op de internationale luchthaven van Minsk is aangehouden. „Het vliegtuig is gecheckt, er is geen explosief gevonden en de passagiers werden weggestuurd voor nog een doorzoeking. Onder hen was Nexta-journalist Roman Protasevitsj”, aldus Nexta.

Oppositieleidster in ballingschap Svetlana Tichanovskaja stelt dat Loekasjenko de veiligheid van alle inzittenden op het spel heeft gezet door de Ryanair-vlucht aan de grond te laten zetten. Op Twitter eist zij de onmiddellijke vrijlating van Protasevitsj en internationale sancties tegen Wit-Rusland.

Boze reacties

Demissionair minister president Mark Rutte heeft de actie van Wit-Rusland veroordeeld. In een Tweet schrijft Rutte dat het „ongehoord en onaanvaardbaar” is dat het vliegtuig moest landen. Ook wil Rutte dat journalist Roman Protasevitsj zijn reis kan vervolgen. „ALLE reizigers moeten hun reis veilig en snel kunnen vervolgen. Elke schending van de regels van het internationale luchtverkeer moet worden onderzocht”, aldus de minister-president, die op Twitter reageerde.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken noemt de onderschepping en de arrestatie van de opposant „compleet onacceptabel.” Hij zal zich inzetten voor een „krachtige Europese reactie.” De EU heeft eerder al sancties ingesteld tegen het Wit-Russische regime vanwege oneerlijke verkiezingen en de onderdrukking van de bevolking.

Ook Litouwen heeft boos gereageerd op de Wit-Russische beslissing om de Ryanair-vlucht tot landen te dwingen en Protasevitsj op te pakken. Vilnius heeft de Europese Unie en de NAVO opgeroepen om te reageren op de „Wit-Russische dreiging voor de internationale burgerluchtvaart.” De Litouwse regering eist de directe vrijlating van Protasevitsj.

In navolging van buurland Litouwen hebben de Europese Unie en andere lidstaten Wit-Rusland veroordeeld vanwege het aan de grond zetten van de Ryanair-vlucht. Litouwen had zondag eerder in de middag al woest gereageerd op het besluit van Wit-Rusland om vlucht FR4978 aan de grond te zetten.

Kort daarna reageerde ook Duitsland boos door „onmiddellijke uitleg” van Wit-Rusland te eisen. Polen ging nog een stapje verder en omschreef het handelen van het Loekasjenko-regime als „staatsterreur.” Frankrijk noemt het Wit-Russische besluit „onacceptabel” en roept op tot een „sterke en eensgezinde” Europese reactie. De minister van Buitenlandse Zaken van Letland heeft Wit-Rusland een „scherpe” gezamenlijke reactie van de Baltische staten in het vooruitzicht gesteld.

Vliegtuig vertrokken

Eurocommissaris voor transport Adina Valean heeft zondagavond even na zevenen laten weten dat het toestel van Ryanair is vertrokken naar Vilnius. „Goed nieuw voor iedereen, vooral voor de families en vrienden van mensen aan boord”, liet ze weten via Twitter. Het toestel zal naar verwachting rond 21.19 uur lokale tijd landen. „We moeten alle feiten en passagiers aan boord verifiëren. Dat is pas mogelijk na aankomst in Vilnius.”