Heksensabbat: dansen met de duivel in een kring van paddenstoelen

Print
Heksensabbat: dansen met de duivel in een kring van paddenstoelen

‘Heks’ op de brandstapel. Afbeelding: archief Historische Kring Cadier en Keer

Cadier en Keer -

Niet zo heel lang geleden waren er nog mensen die geloofden dat er vroeger in Cadier en keer heksen hebben geleefd. Zo heeft Keerdenaar Math. Beijers nog in 1970 verteld dat er vroeger in de buurt van Blankenberg een plek was, waar de heksen ’s nachts kwamen dansen.

De heksen hielden daar hun heksensabbat (dansfeest) op de plek waar een heksenkring was. Die bestond uit een kring van paddenstoelen, die van de ene dag op de andere uit de grond was opgekomen. Voor zo een dansfeest werden de heksen midden in de nacht opgeroepen door een geluid, dat alleen zij konden horen. Ze kleedden zich dan uit en smeerden hun lichaam in met een ‘toverzalf’. Die zalf maakte dat zij op een bezem naar de heksenkring konden vliegen. Op die plaats ontmoetten zij de duivel, die daar was in de gedaante van een grote zwarte man of van een zwarte bok. De heksen dansten tijdens deze sabbat naakt met de duivel. Behalve bij Blankenberg zouden ook twee heksendansplaatsen zijn geweest in de buurt van Eijsden: één in een weide achter Breust (‘t Heksewejke) en één ten zuiden van Caestert.

Merkteken

Een vrouw werd heks na een inwijdingsceremonie waarin de vrouw en de duivel een verbond sloten. Daarbij kreeg zij een merkteken op haar lichaam als bewijs dat zij de dienares van de duivel was geworden. In de zestiende en zeventiende eeuw bereikte dit bijgeloof zijn hoogtepunt. Dat kwam waarschijnlijk door de vele misoogsten en ziektes waarmee mens en dier in die tijd te maken hadden. Zij zochten daarvoor maar een verklaring ‘dichtbij huis’. De oude, lelijke vrouw in het eigen dorp kreeg de schuld. Zij was het die duivelse opdrachten uitvoerde en zorgde voor al die kwalijke toestanden in het dorp. Wanneer een koe ineens geen melk meer gaf moest dat het werk zijn van die heks. De koe was ‘behekst’.

De angst voor de duivel en voor heksen zat diep. De meeste mensen durfden zich ook niet tegen de heksen te verzetten, omdat ze bang waren voor wraakacties.

Heksenvervolging

De katholieke kerk moest niets hebben van het bijgeloof in hekserij, omdat dit ten koste van het katholieke geloof ging. Zij is heel ver gegaan in haar strijd tegen de hekserij.

In 1484 vaardigde de paus een bul uit die leidde tot grootscheepse heksenvervolging, die meer dan twee eeuwen zou duren. Vrouwen die van hekserij werden verdacht, werden gemarteld om hen te dwingen een bekentenis af te leggen. Zo een vrouw kon al op de brandstapel komen als ze alleen nog maar beschuldigd was van hekserij. Zo zijn in Eijsden, voor het laatst in 1630, verschillende vrouwen wegens hekserij verbrand.

Zie ook: www.historischekringcadierenkeer.nl.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee