Elk dorp had vroeger zijn eigen strafsysteem; dit veranderde pas vanaf de Franse Revolutie

Print
Elk dorp had vroeger zijn eigen strafsysteem; dit veranderde pas vanaf de Franse Revolutie

Kasteel Rijckholt omstreeks 1800. Afbeelding: archief Martin van der Weerden

Rijckholt / Kerkrade / Eygelshoven / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Heerlen / Hoensbroek / Brunssum / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg -

In de rubriek Van Nul tot Nu gaat Martin van der Weerden in op de veelzijdige historie van deze regio. Ditmaal over de gecentraliseerde wetgeving die pas vanaf de Franse Revolutie, zo’n 200 jaar geleden, in de meeste landen werd ingevoerd. Daarvoor waren er regionaal aanzienlijke verschillen.

Tegenwoordig maakt het voor verkeersregels, data van centrale eindexamens en strafbare feiten niets uit of je nu in Groningen, Terneuzen of Kerkrade woont. Rechtspraak en wetgeving worden centraal vanuit Den Haag geregeld. Vóór de Franse Revolutie bepaalde de erfelijke vorst de regels. En dat betekende bij de politiek versnippering van vooral het huidige Limburg, dat elke ‘heerlijkheid’ (vaak niet groter dan een of enkele dorpen) zo zijn eigen regels had. En daar viel niet mee te spotten. Hieronder volgen enkele voorbeelden uit de strafverordening der vrije baronie Ryckholt uit 1752.

Boetes

Alle publicque blaesphemateurs (openlijke niet-katholieken) moeten zeven zondagen achter elkaar op blote voeten voor de kapel van het kasteel de heilige mis aanhoren; op de zevende zondag moeten zij een strop om de nek dragen.

Diegene die zich tijdens de heilige mis in de herberg bevindt, moet een gouden gulden boete betalen. Die boete geldt ook voor de herbergier. Dezelfde boete moet betaald worden door diegenen die in de winter na acht uur en in de zomer na negen uur in de herberg zijn.

Ouders moeten hun kinderen naar de catechismusles sturen. Bij in gebreke blijven wordt hen een boete opgelegd van drie gouden guldens.

Op het dragen van verboden wapens, het vissen in de kasteelvijver en het jagen in het bos van de heer staan zware straffen. Bij de eerste overtreding betaalt men minimaal tien goudguldens en na de tweede overtreding wordt men verbannen.

Voorlezen

Al deze regels werden voor iedereen zichtbaar gepubliceerd en voor diegenen die het lezen en schrijven niet machtig was, werden zij voorgelezen. Ook toen al gold: gij zult de wet kennen!

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Dagelijks worden meer dan 100 Plus-artikelen gepubliceerd door de verslaggevers van De Limburger. Steun de regionale journalistiek en word digitaal abonnee vanaf 1,04 per week.

Profiteer nu