‘Beleggen is het beste voor het pensioen, maar stap pas in als de koersen lager staan’

 © Eran Oppenheimer

Sittard -

Torenhoge beurskoersen, dalende ledenaantallen en beleggers die meer en meer risico nemen. „Het wordt steeds gekker op de beurs”, ziet de nieuwe directeur van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) Gerben Everts.

Dorinde Meuzelaar

‘Dat wordt een belangrijke les”, zegt Everts, net drie weken geïnstalleerd als directeur van beleggersbelangenclub VEB. „Ik ken genoeg mensen die zeggen dat ze voor de lol investeren. Dat is heel positief. Maar ik hoor ook van jongeren die met hun studiefinanciering of geleend geld beleggen. Dan kun je van een koude kermis thuiskomen.”

Het aantal beleggende Nederlanders is de afgelopen jaren gegroeid tot 1,75 miljoen. Hoe komt dat?

„Dat is deels een inhaalslag. In de jaren negentig zagen we een opleving van het aantal particuliere beleggers op de beurs, totdat de dotcombubbel barstte. Veel mensen werden daardoor schuchter. Bovendien hebben we een pensioenstelsel waardoor mensen niet zelf hoeven te beleggen voor hun oude dag. Maar na de financiële crisis en de pandemie kwam het besef dat we meer zelf moeten doen. Denk aan zzp’ers. De VEB vindt die toename positief, beleggen is de beste manier voor je toekomstige oudedagsvoorziening.”

En de lage rente?

„Dat is ook een factor, ja. Mensen gaan van sparen naar andere beleggingscategorieën, op zoek naar rendement. Aandelen, of zelfs alternatieven als crypto’s of vakantiehuisjes. Dat is rationeel best te verklaren, maar ook risicovol.”

Ondertussen daalt uw ledenaantal al jaren.

„Wij zijn hartstikke blij met onze 32.000 leden. Er zijn maar weinig belangenclubs die zo’n grote achterban hebben. Meer leden zou fijn zijn. Maar de wereld is veranderd. Mensen worden minder snel lid van een politieke partij, van een tv-omroep. En dus ook van de VEB. Maar als er weer gure tijden komen, denk ik dat meer beleggers denken: laat ik maar lid worden.”

Denkt u dat de beurs op instorten staat?

„De lage rente heeft ervoor gezorgd dat meer mensen instappen. Dat is fantastisch. En die lage rente was heel belangrijk om de euro en de eurozone te redden. Maar de markt leeft en gaat heen en weer.”

Dus de belegger is er straks de dupe van als koersen kelderen?

„De markt is prima in staat dat te bolwerken. Koersen gaan weer dalen en de rente zal stijgen, dat is altijd zo. En beleggers denken ook altijd: ik houd het goed in de gaten en zorg dat ik op tijd uitstap. Maar in de praktijk lukt dat niet, en dan gaan koersen hard onderuit. Er ligt een belangrijke taak voor de autoriteiten, en dan vooral de centrale banken, en dat is volledig transparant zijn over de toekomstige stappen die worden genomen. Daar zitten wij bovenop.”

Ondertussen stappen mensen in crypto’s, in SPAC’s, onbekende aandelen schieten omhoog door elkaar op internetfora opjuttende beleggers: het wordt steeds gekker op de beurs.

„Ja, ik zie dat precies zo. Maar laten we ook weer niet overdrijven: dit is maar een heel klein deel van de markt. Het gros van de beleggers zit hier niet in, al krijgen deze uitwassen wel veel aandacht. Mensen redeneren heel snel: er is negatieve rente, ik krijg geen rente op mijn spaargeld, dus ik moet wat anders. Maar ik wil hen ervan overtuigen: doe dat op een moment dat koersen veel lager staan.”

Zegt de VEB-directeur nu dat je niet moet beleggen?

„Het moet geen automatisme zijn om vanwege de lage rente maar te gaan beleggen. Zorg voor goede spreiding, houd ook spaargeld aan voor moeilijkere tijden. En beleg niet in uiterst speculatieve zaken.”

Slechtere tijden op de beurs, betekent dat meer werk voor de VEB?

„De kans is groter dat wij dan grote acties beginnen om bedrijven aansprakelijk te stellen voor schade. In goede tijden hebben bedrijven er weinig moeite mee goed nieuws naar buiten te brengen. In slechte tijden stellen ze dat liever uit. We zitten niet als jakhalzen te wachten tot het misgaat. Maar als beleggers gedupeerd worden omdat bedrijven niet doen wat ze moeten doen, staan we er klaar voor.”

Die grote zaken, zoals Fortis en WorldOnline, liggen in het verleden. Gedragen bedrijven zich nu beter?

„Accountants zijn strenger geworden, de verslaggeving is beter. Soms ging dat vanuit bedrijven tegen heug en meug in, maar het ecosysteem is verbeterd. Al kan het nog steeds misgaan. Kijk maar naar Imtech. Of Wirecard, in Duitsland.”

 © Eran Oppenheimer

Hoe kan het toch nog steeds zo misgaan?

„Bij Wirecard is er volstrekt frauduleus gehandeld. Ze sleepten met fysieke zakken geld over de werkvloer om het ene gat weer te dichten met het andere. De Financial Times schreef al maanden dat het niet klopte, maar dat werd genegeerd. Mensen zijn er goed in kritiek uit hun eigen straatje te duwen. Zoiets kan ook in Nederland gebeuren.”

Hoe treedt u dan op? Een van uw voorgangers werd bijvoorbeeld ‘het blonde bijtertje’ genoemd, om zijn felle discussies met bedrijven.

„Nou, in mijn geval zou dat zomerblond zijn. Maar nee, dat is niet mijn ambitie. Destijds stonden aandeelhoudersrechten meer onder druk, dus was een grote mond soms nodig. Je mag fel zijn als het misgaat, maar ik wil ook direct richting een oplossing gaan.”

Bij de AFM heeft het tussen u en de accountants anders hard geknetterd.

„Daar was het inderdaad wat feller. Toen ik aantrad, heerste onder accountants een omerta. Er was geen enkele wil om in de structuur of cultuur iets te veranderen. Dan kun je óf alles laten zoals het is, of je pakt het momentum.”

Dus als het nodig is, laat u uw tanden zien?

„Ja, natuurlijk.”

Roerig verleden

De VEB zelf komt uit een onrustige periode. Kort nadat oud-directeur Paul Koster zijn vertrek aankondigde, stapte ook de gehele raad van commissarissen (RvC) op. Er zou geen sprake zijn van ruzie, maar wel van een ‘inhoudelijk verschil van inzicht’, meldde RvC-voorzitter Maarten Sanders destijds.

Wat Everts betreft, ligt de kwestie in het verleden. „Er is op een nette manier actie ondernomen, meer is er niet over te vertellen. Ik begrijp dat iedereen smeuïge details wil, maar die zijn er naar mijn weten niet. Het is niet alsof er een groot incident is geweest, of een rapport dat het daglicht niet mag zien. Goedwillende mensen probeerden met elkaar een belangrijke vereniging draaiende te houden en zeiden tegen elkaar: op deze manier gaat het niet zoals het hoort. Iedereen trok daar zijn of haar conclusie uit. En nu is er carte blanche voor een nieuwe directeur en nieuwe RvC om de toekomst van de VEB vorm te geven.”

Wie is Gerben Everts?

Gerben Everts (Delfzijl, 1971) studeerde rechten en bedrijfseconomie in Groningen. Hij werkte onder meer voor het Ministerie van Financiën en APG, voordat hij in 2011 aan de slag ging bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Van 2012 tot 2020 zat hij bij de AFM in de Raad van Bestuur. Sinds 1 oktober is hij directeur bij de 97-jarige Vereniging van Effectenbezitters (VEB).

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal