Oppositie slijpt de messen: ’Met Rutte onder de ondergrens’

Print
Oppositie slijpt de messen: ’Met Rutte onder de ondergrens’

Volgens PvdD-leider Ouwehand (voorgrond) is de gewenste nieuwe bestuurscultuur nu al mislukt.  Afbeelding: ANP

De oppositie slijpt de messen nu VVD, D66, CDA en CU maandagavond een akkoord hebben bereikt. Er wordt ernstig getwijfeld aan de beloofde ’nieuwe bestuurscultuur’ en over of de coalitiepartners het wel eens kunnen worden over het coronabeleid. „Er wordt door die partijen heel verschillend gedacht over een maatregel als 2G, maar ze vormen straks wel het nieuwe kabinet dat eenheid moet uitstralen”, zegt PvdA-leider Ploumen.

De verwachting is dat het coalitieakkoord woensdag wordt gepresenteerd en dat er donderdag of vrijdag wordt gedebatteerd, ook maandag wordt nog genoemd als optie maar daar lijkt weinig animo voor. De spanning is tijdens de langste formatie ooit flink opgevoerd. Met een dun coalitieakkoord, meer zeggenschap voor de Tweede Kamer en minder achterkamertjespolitiek zou het roer omgaan. De beloftes worden nu gretig door de oppositie aangegrepen om het viertal mee om de oren te slaan.

‘Nu al mislukt’

Voor een debat over het nieuwe coalitieakkoord kunnen VVD, D66, CDA en CU in ieder geval hun borst nat maken. „Die nieuwe cultuur moet niet alleen betekenen dat er een dunner akkoord komt en geen coalitieoverleg meer op maandag, maar daar moeten mensen echt wat van merken in hun dagelijkse leven”, zegt Ploumen. Volgens PvdD-leider Ouwehand is die gewenste cultuur nu al mislukt. „Met Rutte zit de nieuwe coalitie onder de ondergrens.”

Ook SP-leider Marijnissen vreest meer van hetzelfde. „Deze partijen vonden dat ze zelf moesten aftreden vanwege het toeslagenschandaal. Dat is nog steeds niet opgelost. Wij hebben er geen vertrouwen in dat dezelfde partijen, mensen en ideeën dit nu gaan oplossen.” Volt-voorman Dassen is meer bereid om de ploeg een kans te geven, maar wil wel dat nieuwe bewindslieden echt anders te werk gaan. „Mooie woorden genoeg, maar het vertrouwen in de politiek is gigantisch aan het dalen. Het is tijd dat ze het waarmaken.”

JA21-voorman Joost Eerdmans zal er „vooral op letten dat de VVD ons land niet nog verder in de linkse uitverkoop zet.”

SGP-leider Van der Staaij tempert als nestor van de Tweede Kamer de verwachtingen over een nieuwe bestuurscultuur. „Zo’n bestuurscultuur is er decennia ingeslopen, dat verander je niet zomaar.” BBB-leider Van der Plas ervaart bij haar achterban veel wantrouwen jegens de politiek. „Dat is echt tot een dieptepunt gedaald. Ik ben dan ook heel erg benieuwd naar die radicaal nieuwe bestuurscultuur.”

Omtzitgt somber

Pieter Omtzigt, die in zekere zin aan de wieg staat van de gewenste nieuwe bestuurscultuur, ziet het ook somber in. „We zien het nog niet gebeuren. We hadden vanuit de Tweede Kamer een akkoord op hoofdlijnen besteld, maar het lijkt erop dat het gewoon weer een dichtgetimmerd akkoord wordt.” De financiële degelijkheid van het nieuwe akkoord en oog voor de bestaanszekerheid van gewone Nederlanders zijn de onderwerpen waar hij zich op zal richten.

Lees ook: Van een beetje zelfreflectie ga je niet dood: in Den Haag kijken ze wel eens in de spiegel, maar ze leren er weinig van

Maar het coronabeleid kan nog een slijpzwam worden, verwachten oppositiekopstukken aan de vooravond van kabinet-Rutte IV. CU is namelijk principieel tegen de 2G-maatregel, waarmee toegang met een QR-code alleen mogelijk is voor wie hersteld is van corona of gevaccineerd. De behandeling van 2G door de Tweede Kamer is voor nu uitgesteld, en kan dus nog gedonder opleveren voor een nieuw kabinet als niet alle neuzen dezelfde kant opstaan.

„Gunnen de coalitiepartijen hun fracties de vrijheid om daar tegen te stemmen?,” vraagt PvdD-leider Ouwehand zich af. „Het is een mooie testcase voor de beloofde terugkeer van het dualisme.” PvdA-leider Ploumen zet daar eveneens vraagtekens bij, en verwacht openheid van de formerende partijen over hun morele standpunt over 2G. „In tijden van crisis verwacht je eenduidig beleid.”

Lees ook: Commentaar: Het formatierecord is een middelvinger naar de burger in een maatschappij die op de rand van een burn-out staat

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee