Kerstmis werd vlak na de Tweede Wereldoorlog sober maar vol overgave gevierd

Print
Kerstmis werd vlak na de Tweede Wereldoorlog sober maar vol overgave gevierd

Kerstmis in de mijn in 1947.  Afbeelding: archief Martin van der Weerden

Heerlen -

In de rubriek Van Nul tot Nu gaat Martin van der Weerden in op de veelzijdige historie van deze regio. Ditmaal over Kerstmis vlak na de Tweede Wereldoorlog.

In 1947 was de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog nog vers. Kerstmis als feest van vrede werd vol overgave, maar sober beleefd. Het kerstnummer van het blad Steenkool biedt een brede inkijk in de sfeer rond kerstmis zo’n 75 jaar geleden. De angstaanjagende sfeer van het Ardennenoffensief rond Kerstmis 1944 was men nog lang niet vergeten. Het heroveren van de vrijheid was kostbaar gebleken. Maar eind 1947 overheerste optimisme.

Koempels

De armoede was verminderd en de wederopbouw van Nederland was goed op gang gekomen. Mede met dank aan de koempels, die een geweldige inzet getoond hadden. Uit de kerstwensen van mijnwerkers uit tal van landen blijkt het vertrouwen in de internationale samenwerking. Leo Henri Janssen, chef van de veiligheidsdiensten kolenmijnen uit het Belgische Eisden verwoordt het als volgt: „Moge het kerstfeest van 1947 voor ons mijnwerkersgeburen het einde betekenen van de droevige oorlogsnaweeën, en het begin inluiden ener werkelijke vrede.” De woorden van Ernest Boulet uit het Franse Pas-de-Calais zijn niet minder warm, in zijn message de noël des mineurs français a leurs camarades hollandais (kerstboodschap van de Franse mijnwerkers aan hun Nederlandse kameraden, red.). De meest uitgebreide kerstwensen komen uit Engeland, waar de socialistische Labour Party in korte tijd behoorlijke verbeteringen op sociaal en medische gebied verwezenlijkte. Gilbert Hardcastle wenst de Nederlandse koempels hetzelfde toe.

Kerstmis werd vlak na de Tweede Wereldoorlog sober maar vol overgave gevierd
Koempel komt thuis op kerstavond, 1947.  Foto: archief Martin van der Weerden

Verboden terrein

Verder in dit nummer van Steenkool uiteraard ruime aandacht voor Sint Barbara, patrones der mijnwerkers, en voor het kerstmenu: hoe met weinig geld een bijzondere maaltijd op tafel te toveren. Dit laatste gebeurde in de rubriek voor ‘moeder de vrouw’. De keuken was nog bijna verboden terrein voor mannen. Wat op tafel kwam was ook nog weinig internationaal en oogt in onze verwende ogen nogal sobertjes. Vermicellisoep, gevulde broodjes, aardappelpuree en pudding vormden de hoofdmoot. De porties vlees waren bescheiden. Een kerstmaaltijd voorbereiden was nog een dagtaak.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee