Kroonjuweel aan de Maas in de verkoop: concurrentie pikte rol Sappi Maastricht deels in

Print
Kroonjuweel aan de Maas in de verkoop: concurrentie pikte rol Sappi Maastricht deels in

De papierfabriek van Sappi Maastricht ligt al ruim 170 jaar op dezelfde plek langs de Maas.  Afbeelding: Harry Heuts

Maastricht -

Papier is een kostbaar goed geworden. De winstgevendheid bij producenten staat zwaar onder druk door toenemende concurrentie, dure grondstoffen en astronomisch hoge energieprijzen. Reden voor Sappi om de papierfabriek in Maastricht in de etalage te zetten.

De papierfabriek aan de Maas heeft oorlogen, economische crises en diepe recessies overleefd. De machinerie draait sinds 1850 haast onophoudelijk. Eerst onder de naam Lhoëst - Weustenraad & Cie, later Koninklijk Nederlandse Papierfabriek (KNP) en sinds 1997 onder regie van het Zuid-Afrikaanse Sappi.

Algemeen directeur Marco Eikelenboom van Sappi Europe noemt de Maastrichtse fabriek met 500 werknemers ‘een kroonjuweel’. De onderneming is in de loop van de decennia geëvolueerd naar een hypermoderne fabriek met topproducten. „We hebben in de voorbije jaren tientallen miljoenen geïnvesteerd om er een state-of-the-art fabriek van te maken.”

Lees ook: Maastricht compleet verrast door verkoop papierfabriek Sappi, een van de iconen van de stad

In Maastricht wordt zeer hoogwaardig papier geproduceerd van zogeheten ‘verse vezel’. Voor glossy magazines, prestigieuze kunstboeken, catalogi, bijzondere wikkels, maar steeds vaker ook luxeverpakkingen voor bijvoorbeeld champagnes en parfums. ‘Verse vezel’ is de eerste in een waardeketen van zeven cycli. „Door herhaalde recycling kan één boom zeven keer gebruikt worden.”

Kroonjuweel aan de Maas in de verkoop: concurrentie pikte rol Sappi Maastricht deels in
Sappi maakt hoogwaardig papier, onder meer voor luxegoederen.  Foto: De Limburger

Concurrentie

Waarom doet Sappi zijn Limburgs ‘sieraad’ in de verkoop? Marco Eikelenboom is duidelijk: de verwachte glans en schittering van het Limburgs ‘kroonjuweel’ blijft uit. „De concurrentie in met name Scandinavië zat niet stil, stapte met grote machines in de markt en pikte deels de rol in die was voorbestemd aan Maastricht. Hierdoor zijn we met dit specifieke segment in een vechtmarkt beland. Maastricht is niet langer concurrerend en rendabel genoeg.”

Papier- en kartonschaarste creëert een gekte op de markt

De papier- en kartonmarkt is op hol geslagen. Een gecreëerde schaarste door capaciteitsreducties, hogere prijzen voor grondstoffen en een aantrekkelijke exportmarkt richting vooral Azië, liggen aan de basis van fikse prijsstijgingen. Duur papier zorgt bij tal van afnemers tot een vermindering van de bestelde kwaliteiten, een afname van budgetten en vervanging door andere, digitale (scherm)media. De papiervolumes voor kranten en magazines zitten in een neerwaartse spiraal. De markt van gedrukte media is de afgelopen jaren met veertig procent geslonken. De sterk gestegen vraag naar verpakkingspapier (e-commerce) daarentegen heeft juist een sterk prijsopdrijvend effect. Dat geldt ook voor de huidige schaarste; het gevolg van een haperende aanvoer van grondstoffen (containertransport). In coronatijd is de papierproductie eerst afgebouwd, nu de economie aantrekt kunnen de papierfabrieken de vraag niet bolwerken. Eén sector heeft het in coronatijd overigens goed gedaan: de boekenmarkt. Gedrukte titels deden het beduidend beter dan de E-titels. De impact van digitale media op de papierindustrie, lijkt (even) te stabiliseren.

De vestiging dreigt volgens Eikelenboom een geïsoleerd eilandje te worden binnen het grote Sappi-concern. „In een strategische heroverweging heeft Sappi Europe geoordeeld dat de fabriek vanwege zijn bijzondere positie, meer toekomst heeft onder een andere eigenaar.”

Grondstoffen

Het is een nadeel dat Maastricht in tegenstelling tot veel concurrenten, niet beschikt over een eigen pulpfabriek. De grondstof moet worden ingekocht. De prijs op de wereldmarkt is geëxplodeerd als gevolg van het fors aantrekken van de economie en de hamsterwoede onder papierproducenten. Het is een extra kostenpost voor Sappi.

De papierindustrie is tevens een energie-intensieve; de prijzen voor gas en stroom zijn naar recordhoogtes gestegen. Dit alles afgezet tegen langlopende contracten met afnemers - afgesloten in een tijd met normale energietarieven - heeft de marges aanzienlijk doen slinken.

Winstgevend

Het positieve nieuws: „De vestiging Maastricht is nog steeds winstgevend. De machines zijn zwaar overboekt; de orderportefeuille is stevig gevuld. Het segment waarin men acteert is en blijft zeer relevant.” Afnemers zijn onder meer uitgeverijen, drukkerijen en papiergroothandels.

Marco Eikelenboom vreest niet voor de toekomst van de papierfabriek. Integendeel. „Ik heb een absoluut vertrouwen in de toekomst.” Op de werkvloer heeft verslagenheid snel plaatsgemaakt voor vechtlust. „We zijn zeer strijdvaardig en willen onze fabriek zo goed mogelijk in de etalage zetten”, laat woordvoerder John Donners weten.

Topman Eikelenboom inventariseert en selecteert de komende maanden de belangstelling. „Ik denk dat we in maart, april een goed overzicht hebben van serieuze gegadigden. Wij zijn op zoek naar een industriële speler waar Maastricht beter bij past dan bij Sappi. Wij geven de fabriek tussentijds zeker niet op en blijven investeren. Omwille van de energiebesparing en CO2-reductie in bijvoorbeeld energiezuinige elektrische boilers.”

Met de aanstaande verkoop van de fabriek trekt Sappi zich niet volledig terug uit Limburg. „De onderzoeks- en ontwikkeldivisie blijft in Maastricht, zo ook het verkoopkantoor voor de Benelux en de centrale services.” Sappi heeft daarnaast nog een fabriek op de Chemelot Campus in Geleen. Daar wordt nanocellulose gemaakt voor toepassingen in onder meer de bouw, voedings-, elektronica- en auto-industrie.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee