Reconstructie: moet uiteindelijk toch de hoogste rechter beslissen over lot Sterrebos en uitbreiding VDL Nedcar?

Print
Reconstructie: moet uiteindelijk toch de hoogste rechter beslissen over lot Sterrebos en uitbreiding VDL Nedcar?

Rand van het te kappen deel van het bos, waar de uitbreiding van de autofabriek moet komen.  Afbeelding: Ermindo Armino

Nieuwstadt / Eindhoven -

Bereiken De Groene Sporenwolf en VDL (Nedcar) alsnog een definitief akkoord? Of zal toch de hoogste rechter moeten beslissen over het lot van de monumentale c.q. ‘hinderbomen’ in het Sterrebos? Een reconstructie van de onderhandelingen tot dusver.

De tijd dringt. De ambitieuze elektrische autobouwer Rivian heeft grootse plannen in Europa. De Amerikanen geven qua productie een voorkeur aan Born boven het Britse Bristol. Aan een bestaande fabriek met ervaren personeel, boven een volledig nieuwe. Mits VDL Nedcar verder wordt gemoderniseerd en kan uitbreiden met de voor Rivian noodzakelijke tweede assemblagelijn. Eén voor de pick-up en SUV en één voor de bestelbusjes, zoals ook in de fabriek in Normal, Illinois.

Het aan de fabriek belendende Sterrebos is echter een sta-in-de-weg. Zonder gedeeltelijke kap géén tweede lopende band en dus géén deal. Bij gebrek aan een alternatief dreigt bij VDL Nedcar het verlies van 4.200 directe banen zodra de productie voor BMW eind 2023 eindigt.

Reconstructie: moet uiteindelijk toch de hoogste rechter beslissen over lot Sterrebos en uitbreiding VDL Nedcar?
VDL Nedcar (grijs) en de geplande uitbreidingen (rood).  Foto: De Limburger

Waar gaat het om?

Het Sterrebos is een klein, rustig, verwilderd bos dat grenst aan de fabriek van VDL Nedcar in Born. Het heeft een omvang van circa 7 hectare. Het bos is in de 18e eeuw aangeplant als houthakbos voor het rijksmonument kasteel Wolfrath. Een deel van de bomen is al 200 jaar oud. Tot het leefgebied van het bos behoren reeën, dassen, vleermuizen en broedvogels.

Een deel van het Sterrebos is een sta-in-de-weg voor uitbreiding van de autofabriek. Autobouwer Rivian heeft een tweede productielijn nodig. Die is deels ingetekend op de plek van het oudbos. Het zogeheten Provinciaal InpassingsPlan (PIP) dat de uitbreiding van de fabriek mogelijk maakt, is in december 2020 door Provinciale Staten vastgesteld. Tegen dit PIP en daarmee samenhangende besluiten is door Stichting De Groene Sporenwolf en de Stichting Ecologisch Vleermuis Onderzoek Nederland beroep aangetekend. Dat wordt donderdag 13 januari behandeld bij de Raad van State.

Lees ook: ‘Provincie speelt verstoppertje’ rond eventuele schikking Sterrebos

Er is haast geboden, want de Britse premier Boris Johnson ligt met een zeer aantrekkelijk investeringspakket op de loer. Op uitdrukkelijk verzoek van het VDL-concern is de zitting in bodemprocedure bij de Raad van State al vervroegd naar 13 januari. De hoogste rechter moet onder meer oordelen over de kapvergunning die de provincie heeft afgegeven.

Wim en Willem

Natuur versus economie. Niet helemaal gerust op een voorspoedige juridische uitspraak, zoeken Wim en Willem van der Leegte, de oude en huidige president-directeur van VDL Groep, hoogstpersoonlijk de dialoog met De Groene Sporenwolf (DGS).

Lees ook: Race om Sterrebos bij Nedcar nog niet gelopen: actiecomité verwijt politiek gebrek aan daadkracht

Op vrijdag 10 december, de dag waarop een ander actiecomité - Red het Sterrebos - op het provinciehuis een petitie met 1.646 handtekeningen overhandigt, belt Sef van Montfort (CCO van VDL Nedcar) met de voorzitter van DGS. Hij wil een afspraak maken.

Op maandagmiddag 14 december wordt een afvaardiging van DGS door Wim en Willem van der Leegte en Sef van Montfort ontvangen op kasteel Wolfrath. Na een rondleiding en het uitwisselen van beleefdheden, komt van VDL-zijde de vraag: ‘Wat willen jullie hebben in ruil voor het intrekken van het bezwaar tegen de bomenkap?’

‘De Amerikaan’, zo wordt gezegd (de naam Rivian wordt pas dagen later prijsgegeven), ‘komt alleen als de autofabriek kan worden uitgebreid. Hij haakt af als het Sterrebos niet deels gekapt kan worden’. Enigszins overvallen door de vraag, keert de DGS-delegatie met huiswerk huiswaarts.

In de aanloop naar het tweede gesprek op donderdag 17 december stelt het DGS-bestuur een 7-puntenclaim op. Prioriteit nummer één: de geplande nieuwe Yard (parkeerplek geproduceerde auto’s) aan de overzijde van de fabriek en N276 moet kleiner, liever van tafel. Verder onder meer: viervoudige natuurcompensatie, een voetgangersbrug over de ‘Duitse’ weg N296, een geluidswal aan de N296 en het opknappen van het oude gemeentehuis van Nieuwstadt. Het overleg wordt bijgewoond door adviseurs en advocaten.

Voorstel

In de dagen hierna concretiseert VDL een voorstel, dat 20 december wordt verstuurd. DGS wordt verzocht om uiterlijk 24 december te reageren. De brief bevat tevens twee bijlages: concept-intrekkingsbrieven voor de Raad van State. Eentje ter ondertekening door DGS, de andere voor de tweede bezwaarmaker: Stichting Ecologisch Vleermuis Onderzoek Nederland. DGS neemt het voorstel in beraad.

Op 23 december maakt de provincie officieel bekend dat VDL Groep met Rivian gesprekken voert over strategische samenwerking. Bij DGS gloort de hoop dat al hun verlangens worden ingewilligd. Een compromis lijkt nabij.

Op 24 december is er een ledenvergadering van DGS. Het statuut wordt aangepast; doelstellingen aangescherpt. De voorzieningenrechter maakte eerder een punt: jullie vertegenwoordigen de belangen van Nieuwstadt en omgeving, maar het Sterrebos ligt toch in Born?

Bescherming

Op diezelfde dag stuurt DGS de reactie op het VDL-voorstel. Men wil als extraatje een vorm van juridische bescherming van (agrarische) gebieden rondom Nieuwstadt. Die moeten worden gevrijwaard van industrie of logistiek. Gevraagd wordt een convenant waar alle betrokkenen, ook de overheden, hun handtekening onder zetten.

VDL reageert kerstavond: ‘ (…) Wij begrijpen dat een bredere, onvoorwaardelijke en onherroepelijke toezegging door de overheid voor meer natuur een tweede voorwaarde is om de beroepen in te willen trekken en dat de Stichting ons aanbod derhalve niet zonder vervulling van deze tweede voorwaarde wil accepteren. Ondanks dat we sympathiek staan tegenover de ambities is het voor ons onmogelijk om voor 13 januari dergelijke vergaande toezeggingen te verkrijgen van de overheid.’ VDL stelt voor om maandag 27 december ‘nog een ultieme poging te doen om er op minnelijke wijze uit te komen, zodat het voor beide een win-win situatie wordt’.

Op Tweede Kerstdag is er overleg binnen DGS. Secretaris DirkJan van der Hoven meldt intern dat hij ‘geïrriteerd’ is door het van VDL-kant blijven bellen op vrijdag 24 december, zelfs tot in de avond en dat hij ‘echt pislink’ is over het voorstel van natuurcompensatie: ‘een sigaar uit eigen doos’.

Green Deal

In een lijvige brief (vijf A4’tjes) aan Van Montfort die dag: ‘Een robuuste natuurcompensatie was en is altijd onze hoofdvoorwaarde geweest voor het verdwijnen van topnatuur. (…) De inwoners van Nieuwstadt moeten de verzekering krijgen dat de resterende ruimte rond Nieuwstadt beschermd is. Zonder commitment van de overheden gaat dit niet gebeuren. Zonder deze Green Deal is er geen heling van oude wonden, geen hernieuwde synergie tussen Nedcar en Nieuwstadt, geen groen succesverhaal.’

Een dag later appt Willem van der Leegte met Evert Masthoff, voorzitter DGS. ‘Het is mij nu niet helemaal duidelijk hoe we in staat moeten zijn om eruit te komen. Ik wil onze bereidheid om tot elkaar te komen graag tonen, maar wij kunnen niet voldoen aan het door jullie gevraagde. Simpelweg omdat wij niet bij machte zijn om het Rijk en provincie op deze korte termijn de toezeggingen te laten doen die gevraagd worden. Om een laatste poging te wagen wil ik je vragen wat VDL jullie nog kan bieden om er toch uit te komen?’

Daarna wordt het angstvallig stil.

De reconstructie is gebaseerd op brieven, mails en whatsapps in het bezit van De Limburger

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee