Dreun voor koopkracht: meevaller smelt als sneeuw voor de zon

Print
Dreun voor koopkracht: meevaller smelt als sneeuw voor de zon

Afbeelding: ANP

Amsterdam -

Iedereen in ons land gaat er dit jaar in koopkracht op achteruit; gemiddeld gaat het om veertig euro per maand. Dat is te wijten aan de historisch hoge inflatie. Voor wie geen loonsverhoging krijgt, kan de koopkrachtdaling oplopen tot tweehonderd euro.

Wie volgende week een hoger nettobedrag op het loonstrookje ziet, komt dit jaar uiteindelijk van een koude kermis thuis. Want het geld vliegt harder de huishoudpot uit dan vorig jaar; voor alle huishoudens daalt dit jaar de koopkracht, zo blijkt uit de koopkrachtberekeningen van budgetinstituut Nibud. „Werkenden die een minimuminkomen verdienen en ouderen met alleen AOW en een klein aanvullend pensioen, komen echt klem te zitten”, zo vreest directeur Arjan Vliegenthart.

Duurder

De negatieve gevolgen van de coronacrisis leken september vorig jaar nog mee te vallen, maar sinds de prijzen voor brandstof, energie en boodschappen omhoog zijn geschoten, verdwijnt die meevaller als sneeuw voor de zon. En dan zijn de plannen van het nieuwe kabinet zoals het loskoppelen van het minimumloon en de AOW in deze berekeningen nog niet eens meegenomen.

Vliegenthart: „We zien dat grote groepen huishoudens iedere maand tientallen euro’s minder te besteden hebben. Dat is des te nijpender voor de meer dan twee miljoen huishoudens die zich nu al suf budgetteren om alle rekeningen betaald te krijgen. Deze koopkrachtdaling maakt het voor hen nog veel lastiger.” Hoeveel gepensioneerden er in hun inkomen nog meer op achteruit zullen gaan als de kabinetsplannen doorgaan, is volgens Vliegenthart lastig te zeggen. „Omdat niet duidelijk is hoe die loskoppeling gecompenseerd gaat worden en of dat dan voldoende is.”

Koopkracht

AOW’ers met een aanvullend pensioen zien hun koopkracht tussen de 25 en 63 euro dalen. Een stel met alleen een AOW-uitkering gaat er bijna 20 euro op achteruit. Alleenstaande ouders in de bijstand met een of twee kinderen leveren maandelijks ruim twee tientjes in. Tweeverdieners met twee kinderen die samen een modaal inkomen verdienen hebben, leveren een kleine 40 euro in. Bij deze berekeningen is het Nibud uitgegaan van een inflatie van 3 procent die De Nederlandsche Bank (DNB) ook verwacht. Als de prijzen nog verder gaan stijgen, daalt de al dalende koopkracht dus nog meer. De afgelopen maanden piekte de inflatie in ons land op bijna 6 procent.

Vooral de laagste inkomens komen volgens het Nibud al moeilijk rond vanwege hoge zorg- en energiekosten en hebben weinig tot geen ruimte om deze prijsstijgingen te betalen. Die huishoudens kunnen van hun gemeente een extra tegemoetkoming van tweehonderd euro krijgen voor de energiekosten. Vliegenthart: „Deze tegemoetkoming is onvoldoende om de gehele koopkrachtdaling mee op te vangen, maar desalniettemin hard nodig. Maar deze groep werkenden met een minimuminkomen is helemaal niet bekend bij gemeenten, dus die moet echt aan de bak op die groep in kaart te krijgen zodat de compensatie ook bij die huishoudens terechtkomt.”

Stress

Het Nibud is momenteel bezig om te berekenen wat de plannen van het nieuwe kabinet betekenen voor de huishoudportemonnee in de komende jaren. Vliegenthart: „Op papier ziet het er hoopgevend uit, vooral de extra aandacht voor de laagste inkomens, zoals de verhoging van het minimumloon en de bijstandsuitkering. Ook wil het nieuwe kabinet werk maken van versimpeling van de toeslagen. Maar het belangrijkste is natuurlijk om te zien wat het echt in de portemonnee betekent. Niet kunnen rondkomen geeft zoveel stress en problemen op vele andere vlakken in de samenleving. Daarom is het heel belangrijk dat er goed wordt gekeken of het beleid voor de huishoudportemonnee goed is.”

Naast de 3 procent inflatie waar DNB nog van uitgaat, heeft het Nibud rekening gehouden met een stijging van de ziektekostenpremie en de brutoloonstijging van de 2,4 procent die het Centraal Planbureau (CPB) verwacht voor mensen in loondienst. Ook alle fiscale regelingen zoals een lager belastingtarief in de eerste schijf en hogere heffingskortingen zijn al verwerkt.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee