Jos Brech 16 jaar achter tralies in zaak-Nicky Verstappen

Jos Brech 16 jaar achter tralies in zaak-Nicky Verstappen. © Orange Media/Blue Circle

Den Bosch -

Jos Brech (59) uit Simpelveld is in hoger beroep tot 16 jaar celstraf veroordeeld voor de ontvoering, het misbruik en de dood van Nicky Verstappen. Dat heeft het gerechtshof in Den Bosch vrijdagmiddag bepaald. Justitie had in hoger beroep twintig jaar cel tegen Brech geëist.

Paul Bots en Claire van Dyck

Het Hof erkent dat geen doodsoorzaak is vastgesteld, maar concludeert op basis van deskundigenrapporten dat Nicky een niet-natuurlijke dood is gestorven als gevolg van een misdrijf en dat Brech daarbij betrokken is. Nicky is daarbij waarschijnlijk gestikt en daardoor, mogelijk in combinatie met stress, overleden. Brech is daarom ‘op enigerlei wijze’ betrokken bij de dood van Nicky, aldus het Hof.

Er is geen sprake van opzet, maar wel van ‘voorwaardelijke opzet’. Brech had kunnen weten dat Nicky kon overlijden door het ‘smorend geweld’ dat hij toepaste toen hij de hand op Nicky’s mond hield. Ook al wilde hij de dood van Nicky niet, hij heeft die ook niet willen vermijden.

Het Hof roemt de uitspraak de rol van de vorig jaar vermoorde Peter R. de Vries die de zaak sinds Nicky’s dood in 1998 op de agenda hield. In de strafmaat is ook rekening gehouden met het feit dat de nabestaanden onnodig lang in onwetendheid zijn gehouden door Brechs zwijgzaamheid. Ook het feit dat Brech een verklaring op papier achter de hand hield als ‘troef’ heeft onnodig extra leed veroorzaakt.

Jos Brech tijdens de uitspraak. © Petra Urban

Ontuchtige handelingen

Volgens het Hof kan het niet anders dan dat het gevonden DNA van Brech op het lichaam en de kleding van Nicky terecht is gekomen toen hij ontuchtelijke handelingen pleegde met de jongen. Om dat te doen, moest hij Nicky onder controle houden en dus op z’n minst enige tijd wederrechtelijk van zijn vrijheid beroven, stelt het Hof. Ook concludeert het Hof dat Brech bewust is gevlucht toen het DNA-verwantschapsonderzoek startte.

Niet begrijpelijk

De videoverklaring die Brech pas twee jaar na zijn aanhouding in de rechtbank liet afspelen, veegt het Hof van tafel. Hij had voor die tijd ruim de kans om zijn verhaal te doen. Door zo lang te wachten, had hij de kans om zijn verhaal aan te passen aan het dossier. Het is volgens het Hof ‘niet begrijpelijk’ dat Brech, die beweert dat hij Nicky dood heeft gevonden, deze vondst destijds niet heeft gemeld. Sowieso verklaart Brechs verhaal niet hoe er DNA in en op de onderbroek van Nicky kan zijn gekomen. Dat het DNA later tijdens transport of onderzoek van het bewijs op die plek terecht is gekomen, is volgens de raadsheren niet aannemelijk.

Het feit dat Brech in de jaren tachtig twee keer jonge jongens in de zomer betastte en vastgreep, kan volgens het Hof als ‘schakelbewijs’ dienen. In alle gevallen was er een seksueel motief, en was er sprake van het hand voor de mond houden bij, en betasten van willekeurige onbekende jongens op locaties die hij zelf goed kende. Er is sprake van een ‘gelijksoortig patroon’ aldus de raadsheren.

Meteen na het uitspreken van de opgelegde straf reageerde Nicky’s moeder, Berthie Verstappen, opgelucht. De man van Nicky’s zus beet Brech in het voorbijgaan ‘vuile hond’ toe. Advocaat-generaal Gerard Sta is tevreden met het de veroordeling. Er is nu volgens hem duidelijkheid over drie zaken: ontvoering, ontucht en de dood van Nicky.

De familie van Nicky, voorafgaand aan het vonnis.  © Jeroen Kuit

Niet bewezen

Het gerechtshof vindt het niet bewezen dat Brech Nicky heeft gedood om een misdrijf te verbloemen. Ook het verkrachten van Nicky is volgens het hof niet bewezen. De raadsheren twijfelen niet aan de waarnemingen tijdens het onderzoek aan het lichaam, maar op basis van latere deskundigenverklaringen wordt het niet wettig en overtuigend bewezen geacht dat Brech ‘het lichaam seksueel is binnengedrongen’.

De 11-jarige Nicky Verstappen uit Heibloem verdween in 1998 tijdens het zomerkamp van jeugdwerk op de Brunssummerheide. Een dag later werd hij dood teruggevonden in een dennenbosje, grofweg een kilometer van de kampplaats.

Lees ook: Zaak-Nicky Verstappen gaat richting eindoordeel: wat zijn de drie opties?

Bijna twintig jaar later kwam via een DNA-match Jos Brech als verdachte in beeld. Brech werd uiteindelijk in Spanje aangehouden. In 2020 veroordeelde de rechtbank in Maastricht hem tot 12 jaar voor het ontvoeren en misbruiken van Nicky, met de dood tot gevolg. Daar kwam nog een half jaar cel voor het bezit van kinderporno bovenop.

Dat bezit van kinderporno acht het Hof net als de rechtbank bewezen, mede doordat Brech dat zelf in de zaal heeft toegegeven.

Gefatsoeneerd

Het DNA van Brech is vooral gevonden op en in de onderbroek van het jongetje. De man uit Simpelveld heeft steeds volgehouden dat hij Nicky heeft gevonden, maar dat de jongen toen al dood was. Hij zou het lichaam recht hebben gelegd, de kleding hebben gefatsoeneerd en vervolgens zonder de vondst te melden zijn weggegaan.

Brech verklaarde dat hij Nicky had omgedraaid, en dat hij even bij het lichaam heeft gezeten, maar op foto’s is niet te zien dat de begroeiing naast het lichaam is aangetast, aldus het Hof.

Pijnlijke details

Het Hof vroeg de media om pijnlijke details uit de uitspraak, die onder meer het lichaam van Nicky beschrijven en confronterend zijn voor de nabestaanden, niet te publiceren.

DNA-autoriteit Ate Kloosterman hekelde tijdens de laatste zittingsdag van het hoger beroep het feit dat er niet was onderzocht hoe het DNA van Brech op Nicky’s kleding terecht kan zijn gekomen. Bij zo’n onderzoek op activiteitenniveau kan het scenario van Brech - het verhaal dat hij de al overleden Nicky heeft gevonden - vergeleken worden met dat van justitie. Ook Brechs advocaat Gerald Roethof wilde dat de rechtbank in een tussenvonnis zo’n onderzoek zou gelasten. Het Hof heeft daar echter niet voor gekozen omdat het niet noodzakelijk werd geacht.