Miljarden in Europese chips: ‘Megafabriek in Nederland was niet haalbaar’

Europa is bezig om zijn chipproductie flink op te voeren. © Getty Images

Amsterdam -

Het Amerikaanse Intel wil de komende jaren 80 miljard euro investeren, waarmee Europa weer op de wereldkaart gezet moet worden als chipproducent. Nederland valt buiten de boot, maar kan mogelijk toch profiteren.

Wouter van Bergen

In de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt is Intel alleen al van plan om 17 miljard euro te investeren in een gloednieuwe chipfabriek bij Maagdenburg. Als het aan Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen ligt, zullen er chips met een miniaturisatieniveau van 3 nanometer uit de megafabriek komen, waar nu 5 nanometer de kleinste schaal is waarmee details op commerciële chips worden aangebracht.

Tweede grote winnaar van Intels Europese investeringsronde is Ierland. Daar zal Intel 12 miljard euro investeren in uitbreiding van een bestaande chipfabriek. In Frankrijk komt een researchcentrum waar nieuwe chips ontworpen gaan worden en in Italië wordt gepraat over 4,5 miljard euro voor fabrieken. In Polen en Spanje worden investeringen opgevoerd en ook met een aantal Europese instituten, waaronder de TU Delft, wordt de samenwerking verstevigd, zegt Intel-topman Pat Gelsinger.

Lees ook: Europese Commissie staat staatssteun toe bij opbouw chipindustrie

Bedragen zijn niet bekend, maar dat ook tientallen miljarden aan overheidssubsidies gemoeid zijn met de Europese chipsdroom, staat vast. Om de financiering en soepele regelgeving mogelijk te maken, werd een maand geleden de European Chips Act gelanceerd.

Volgens chipsectorveteraan René Penning de Vries, die tot 2019 officieel boegbeeld van de topsector ICT was, is de investering „fantastisch nieuws als je er als Europeaan naar kijkt. De bijdrage van de overheid is heel belangrijk in dit soort projecten. Ik kan me voorstellen dat men vrij snel heeft ingezien dat het voor Nederland niet haalbaar zou zijn, gezien de budgetten van grote landen”, zegt de oud-topmanager van de Nederlandse chipmaker NXP. „Je hebt daarvoor ontzettend veel nodig. Niet alleen geld, maar ook ruimte, infrastructuur en mensen.”

Zoektocht

Volgens Maurits Tichelman, die als general manager voor Europa, Midden-Oosten en Afrika bij Intel nauw betrokken was bij de zoektocht voor een plek voor de megafabriek, zijn ook in ons land wel „gesprekken gevoerd”, maar bleek Maagdenburg de ideale plek. Hoeveel geld de EU en landen zelf bijleggen is volgens Tichelman „iets waarvan ik me afvraag of iemand dat ooit zal weten. Wij leggen ons nu vast op een investering van 33 miljard euro. Op de lange termijn willen we 80 miljard euro investeren”, zegt hij.

Lees ook: EU wil weer meedoen als topspeler: Nederland in de race voor nieuwe chipfabriek

Dat er overheidsgeld bij moet, is echter duidelijk. „Nu komt 9 procent van de chips uit Europa en om minder afhankelijk te zijn van Azië en Amerika wil de EU naar 20 procent in een markt die gaat verdubbelen. Daar werken we graag aan mee. Maar het kostenplaatje met Azië kan 50 procent schelen door lagere arbeidskosten en subsidies. We spreken nu met de EU en de landen hoe we die kostenverschillen kunnen overbruggen.”

Nederland valt wel buiten de miljardenregen van Intel, maar kan toch profiteren van de investeringsgolf, denkt de koepel voor techbedrijven FME. Zo kunnen de geavanceerdste chips niet gemaakt worden zonder EUV-machines van ASML. Ook Besi en ASMI leveren apparatuur voor chipfabricage en chipmaker NXP liet onlangs weten een Europese megachipfabriek toe te juichen.

Profiteren

Volgens Penning de Vries valt er voor Nederland genoeg te profiteren van het Europese chipinitiatief. „Er vallen zeker kruimels deze kant op en er komen initiatieven voor fotonica (chips die met licht werken, red.) waar Nederland sterk in is.”

Daarbij zou Europa niet alleen praten met Intel, maar ook met TSMC, dat zou broeden op een Europese megafabriek. „Het is veel beter als we hier twee of meer grote partijen hebben en ik verwacht dan ook dat die nog gaan komen.”

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal