Reacties op toespraak Zelenski: Rutte begrijpt dat president Zelenski meer wil

Zelenski spreekt leden van de Tweede Kamer toe  © ANP

Premier Mark Rutte heeft begrip voor de oproep van de Oekraïense president Volodimir Zelenski om zijn land snel kandidaat-lid van de EU te maken en meer sancties tegen Rusland af te kondigen. Maar het kan niet „overnight”, aldus de premier.

RedactieBron: ANP

Zelenski hield woensdag een toespraak tot de Tweede Kamer. Hij riep de Kamerleden en het kabinet op zijn land meer te helpen.

„Natuurlijk. Hij wil meer. Hij wil meer. Hij wil sneller Europa in, hij wil sneller van Russisch olie en gas af, sneller die havens dicht. Dat snap ik. Maar we moeten dat wel doen waarbij we de belangen breed afmeten”, zei Rutte na de toespraak.

Lees ook: Zelenski vraagt Nederland om meer wapens en strengere sancties tegen Rusland

Europa kan volgens de premier niet van de ene op de andere dag van Russisch gas af. Voorkomen moet worden dat verpleeghuizen in de kou komen te staan of bedrijven niet meer kunnen draaien, zei Rutte. Meer landen in de EU delen dit standpunt.

Volgens hem heeft Zelenski ook begrip voor de positie van de EU-lidstaten. De contacten met de Oekraïense regering zijn „uitermate warm en intensief”, zei Rutte, die erop wees dat er „ongekende sancties” zijn afgekondigd tegen het bewind in Rusland.

Wopke Hoekstra

Dat Rusland en Oekraïne om de tafel zitten voor onderhandelingen betekent niet dat Nederland moet stoppen met wapens leveren. „Het is precies andersom. Hoe sterker op het slagveld, hoe sterker aan de onderhandelingstafel”, zei minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra. Daarom zal Nederland doorgaan met het leveren van wapentuig. Op details ging hij niet in, omdat minister van Defensie Kajsa Ollongren daar later nog op terugkomt.

Nederland moet volgens Hoekstra „het maximale doen om de positie van Oekraïne aan de onderhandelingstafel zo sterk mogelijk te maken”. Dat wil hij bereiken door de Oekraïense krijgsmacht te ondersteunen, maar ook de Europese sancties dragen hier volgens hem aan bij.

Als er een vredesakkoord bereikt wordt, betekent dat niet dat alles „vergeven en vergeten” is, voegde Hoekstra daaraan toe. „Want dan zijn er duizenden slachtoffers gevallen. Dan is er voor miljarden aan schade aangericht. Dan is het internationale recht met voeten getreden. Dan is alles waar wij voor staan als het gaat om de rechtsstaat terzijde geschoven door Poetin en zijn entourage.” Hij wilde nu nog niet zeggen hoe de toekomstige relatie met Rusland eruit zal zien, maar voorspelt wel dat die anders zal zijn dan ze was.

VVD

De VVD vindt dat er weliswaar hoop gloort op verbetering in Oekraïne, maar wil toch dat gekeken wordt of er meer gedaan kan worden om Rusland te stoppen. „We moeten de druk blijven opvoeren”, zei Tweede Kamerlid Roelien Kamminga tijdens een debat na de toespraak van de Oekraïense president Volodimir Zelenski. Ze wil kijken naar wapenleveranties, de naleving van sancties en de Nederlandse energievoorziening.

„De laatste dagen gloort er hoop op een kantelpunt. Rusland lijkt de inname van Kiev te hebben opgegeven en lijkt bereid tot concessies, zeker ten opzichte van de torenhoge eisen aan het begin van de oorlog”, aldus Kamminga. Hoewel volgens haar niet uitgesloten kan worden dat er troepen vrijgemaakt worden om de strijd in het oosten van het land juist op te voeren. „Woorden van Rusland zijn weinig waard. Het gaat echt om daden.”

Lees ook: VN: ‘levende nachtmerrie’ in Oekraïne, zorgen om inzet clusterbommen

Volgens de VVD staat „meer op het spel” dan Oekraïne alleen. „Het gaat om vrijheid en veiligheid in Europa en de waarden en principes in de toekomstige wereldorde.” Daarom is volgens de VVD steun nodig voor investeringen in defensie en het minder kwetsbaar maken van de Nederlandse economie.

GroenLinks

GroenLinks wil dat het kabinet binnen een maand laat weten hoe Nederland afgekoppeld kan worden van Russische kolen, olie en gas. De Oekraïense president Volodimir Zelenski had daartoe opgeroepen. „Dat gaat een enorme impact hebben op onze levens. Maar de impact die het op ons heeft, is nog maar een fractie van wat mensen in Oekraïne meemaken”, zei Jesse Klaver in het parlement.

„36 dagen oorlog en mensen wennen er al aan. Dat zijn de woorden die bij mij zijn blijven hangen”, zei Klaver verwijzend naar woorden van Zelenski. Volgens Klaver is het de „verantwoordelijkheid van ons allemaal om dat niet te laten gebeuren”.

„Deze oorlog is niet snel afgelopen, helaas. Het is een marathon. Rusland zal ons testen, ons uithoudingsvermogen.” Volgens Klaver wordt in Oekraïne gevochten „met gevaar voor eigen leven, voor hun vrijheid en die van ons”. Dat vraagt volgens hem om een opoffering in Nederland die in schril „contrast staat met wat de Oekraïners zelf doen”.

D66

D66 vindt dat Nederland meer moet doen voor Oekraïne. Volgens Sjoerd Sjoerdsma moet gekeken worden of er meer militair materieel aan het land kan worden geleverd. Dat zei het D66-Kamerlid in een debat na de toespraak tot de Tweede Kamer van president Volodimir Zelenski van Oekraïne.

De regeringspartij vindt ook dat Oekraïne snel kandidaat-lid moet worden van de Europese Unie. Verder is Sjoerdsma van mening dat er meer moet worden gekeken naar het aanpakken van vastgoed in Nederland dat in handen is van Russen. Op dat vlak moet er sneller worden gehandeld, zei hij.

Zelenski vroeg in zijn speech aan premier Mark Rutte om hem te helpen zijn land snel kandidaat-lid van de EU te maken. Dat wil het kabinet niet. Dat zou onder meer oneerlijk zijn tegenover landen op de Westelijke Balkan die al langer proberen dezelfde status te krijgen.

PVV

PVV-Kamerlid Sietse Fritsma prijst de Oekraïense president Volodimir Zelenski en zijn land voor hun weerbaarheid, maar vindt wel dat er nagedacht moet worden over een einde aan de oorlog. „Wat nu van het allergrootste belang is, is dat gewerkt wordt aan vrede”, zei hij in het debat na de toespraak van de president.

Volgens Fritsma heeft de Russische inval Oekraïne niet klein gekregen. Hij vindt het desondanks bovenal belangrijk „dat de lijdensweg van de Oekraïense bevolking zo snel mogelijk stopt.” Hij vroeg het kabinet om toe te lichten hoe het „dat uiterst noodzakelijke vredesproces” zal ondersteunen.

De PVV’er noemde Zelenski’s toespraak een bijzondere gebeurtenis. „Het was een speech van een vastberaden leider. Een leider die onder al het oorlogsgeweld dat zijn land treft moed houdt en ook heel veel moed uitstraalt. Daarmee levert hij precies waar zijn land behoefte aan heeft en daarmee verstevigt hij ook de weerbaarheid van zijn land. Die weerbaarheid is na vijf weken oorlog nog bijzonder sterk.”

CDA en CU

De oproep in de Tweede Kamer van de Oekraïense president Volodimir Zelenski om te helpen bij de wederopbouw van zijn land valt in goede aarde bij regeringspartijen CDA en ChristenUnie. „Een prachtig mooi idee”, noemt CDA-Kamerlid Agnes Mulder de aansporing om een stad in Oekraïne te kiezen om te herbouwen.

De christendemocraat was onder de indruk van de videotoespraak van de president vanuit het belaagde Kiev. „Zijn woorden raken ons.” Ze wil Zelenski nog meer helpen om „de tirannie te verdrijven”. Mulder vroeg het kabinet daarom of er nog meer kan worden gedaan aan wapenhulp en op sanctiegebied.

Ook ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder steunt het idee. Hij roept het kabinet op om het „serieus” te overwegen en alvast te denken aan voorbereidingen. „Ook deze oorlog komt een keer tot een einde.” Ceder vindt net als Mulder dat er meer moet gebeuren op het gebied van sancties. Het handhaven van de sancties komt volgens hem „moeilijk op gang”, wat hij „pijnlijk” vindt.

Zelenski vraagt Nederland om meer wapens en strengere sancties tegen Rusland. © De Limburger

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal