Oekraïners willen graag snel aan de slag in Nederland: ‘Onderweg bellen ze al voor werk’

Andrii werkt nu bij een bouwbedrijf in Maasbree. 

Andrii werkt nu bij een bouwbedrijf in Maasbree. © Rias Immink

Landgraaf/Venray -

Bedrijven hoeven sinds 1 april geen speciale vergunning meer aan te vragen als ze Oekraïners in willen huren. Daarmee is het makkelijker voor de vluchtelingen om in Nederland aan de slag te gaan. De eersten hebben inmiddels een baan. „Sommigen zijn nog onderweg en melden zich nu al bij mij.”

Connie de Jonge

Veel ondernemers hebben de laatste weken al laten weten dat Oekraïners bij hen welkom zijn. Bedrijven in de glastuinbouw bereiden zich voor op hun komst door vast naar huisvesting te zoeken. Ook de IT en de techniek, de horeca, de bouw en de logistiek kunnen extra handen op de krappe arbeidsmarkt goed gebruiken.

Meldplicht

Veel Oekraïners willen graag zo snel mogelijk aan het werk. Ze bieden zich aan op LinkedIn, melden zich aan bij uitzendbureaus of bij organisaties als de Stichting Refugee Company. Toch is een baan vinden nog niet zo simpel. De speciale tewerkstellingsvergunning die bedrijven voorheen moesten hebben als ze mensen van buiten de EU wilden aannemen, mag dan voor Oekraïners niet meer nodig zijn, werkgevers hebben nog wel een meldplicht. Ook moeten ze een volwaardig dienstverband aanbieden.

Rust

Oekraïners zelf moeten een BSN-nummer zien te krijgen. Dat duurt in sommige gemeenten nog altijd weken. Pas als een vluchteling het felbegeerde registratienummer binnen heeft, kan hij of zij een zorgverzekering en een bankrekening aanvragen. „Maar wat minstens zo belangrijk is voordat ze aan de slag gaan, is rust in het hoofd”, zegt directeur Frank van Gool van uitzendbureau Otto Workforce. „We moeten voorzichtig zijn om deze mensen te snel richting arbeidsmarkt te duwen. De meesten hebben een traumatische periode achter de rug.”

Van Gool heeft veel contacten in Oekraïne, zijn bedrijf heeft er zeven kantoren. Via Otto Workforce zijn pakweg 3000 Oekraïners in Polen aan het werk. „Een deel van hen hebben we geholpen om hun gezin naar Polen te halen. Daarnaast zetten we ons in om Oekraïners hier in Nederland aan huisvesting en, als ze dat willen, aan een baan te helpen.”

Dat laatste doen ook andere grote uitzenders, zoals Randstad, TempoTeam en Manpower. Verder zijn er kleinere bedrijven als New Bees, Duizend1, JobOn en Refugee Company die altijd al statushouders en vluchtelingen uit andere landen hebben begeleid. Die zetten zich nu ook in voor Oekraïners die naar ons land zijn gevlucht en de duizenden die nog gaan komen.

Ongelooflijk

„Sommigen zijn nog onderweg en melden zich al bij mij”, zegt Madelon van Kooten van Duizend1, een klein uitzendbureau in de regio Haarlem. „Echt ongelooflijk. Dat heb ik bij andere groepen niet zo meegemaakt. Nou zijn dat meestal statushouders, die eerst jarenlang in de asielopvang zaten. Maar de Oekraïners die mij bellen willen liefst morgen aan de gang.”

Van Gool plaatst daar wel kanttekeningen bij. „De meeste vluchtelingen uit Oekraïne zijn vrouwen en kinderen. Of opa’s en oma’s met de kleinkinderen. Die zijn helemaal niet bezig met werk. Die willen een dak boven hun hoofd en zoeken een school.”

Rijbewijs

De taal kan ook een barrière blijken: oudere Oekraïners spreken zelden Engels, de jongeren meestal wel. Nog een tegenvaller, vooral voor de transportsector die misschien droomde van al die nieuwe chauffeurs: het Oekraïense rijbewijs is in de EU niet geldig.

Een opsteker is er ook. De Oekraïners die op banenjacht gaan, kunnen bij hun nieuwe collega’s rekenen op een gastvrije ontvangst. Volgens een enquête van vakbond CNV onder 1700 leden denkt iets meer dan de helft van hen dat de Oekraïense vluchtelingen de tekorten op de arbeidsmarkt een beetje kleiner kunnen maken. Iets meer dan 60 procent maakt hen daarom graag wegwijs op de werkvloer.

Direct aan de bak als timmerman en manusje-van-alles

Andrii Pukhta vluchtte met zijn vrouw Yulia en hun twee zoontjes uit Lviv. Na een lange reis vonden ze een dak boven het hoofd in Maasbree. Andrii ging vrijwel meteen als bouwvakker aan het werk. Eerst zwart, sinds vrijdag met een arbeidscontract.

Andrii (36) was in Oekraïne timmerman, maar als het zo uitkwam, werkte hij ook als taxichauffeur. Zijn vrouw Yulia is lerares Engels. „Ik heb hem overgehaald naar de stad van onze ouders te gaan, dicht bij de Poolse grens. Het was niet te doen met de kinderen, iedere keer midden in de nacht naar de schuilkelder. Vooral onze oudste was bang.”

Nauwelijks aangekomen werd een militaire basis in de buurt gebombardeerd. In een split second besloten ze de grens over te steken. Andrii werkte vorig jaar ook al in Maasbree. Bij datzelfde bedrijf kon hij na een telefoontje vanuit Duitsland weer aan de slag. Vervolgens reden ze drie dagen rond om woonruimte te vinden.

Dat vonden ze op een vakantiepark, dat Otto Workforce belde „want jullie hebben ervaring met Oekraïners.” Het bedrijf hielp de familie met alle benodigde papieren en was betrokken bij het regelen van een arbeidscontract voor Andrii. Vandaag gaat hij fulltime als timmerman en als manusje-van-alles bij het bouwbedrijf aan de slag.

„Ik vind het fijn hier. Het is veilig en rustig”, zegt hij in gebrekkig Engels. „Dat is mijn prioriteit, niemand kon ons beschermen tegen de raketten. Wat hierna komt? Wie zal het zeggen. Voorlopig is er niemand die dat weet.”

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee