Column: Pokémon en creatieve onderzoeksjournalistiek

 

 © De Limburger

Pokémon is een spelletje dat een aantal jaren geleden razend populair was. Door gebruik te maken van ‘augmented reality’ (AR) kon je op straat naar de poppetjes gaan zoeken om ze vervolgens te vangen. Met AR voeg je informatie toe aan de echte wereld. Je kunt zo bijvoorbeeld op je telefoon zien hoe de televisie die je op het oog hebt in je kamer zal staan of hoe oud de kerk is waar je tegenaan kijkt.

Sjra Puts

De politie in Vlaardingen maakte in 2016 handig gebruik van de Pokémon-hype door ze uit te zetten in gebieden waar veel gestolen en ingebroken werd. „Inbrekers houden niet van drukte. Fietsendieven en overvallers ook niet”, zo zei de wijkagent.

Jagen of gejaagd worden. Het is vrij vertaald hetzelfde met creatieve denkprocessen. We gaan vaak pas aan de slag als we moeten. Als er een oplossing gezocht moet worden. Als we ‘gejaagd’ worden. Hoe vaak gaat u met uw medewerkers rond de tafel zitten om ‘eens wat nieuws’ te bedenken? Gewoon voor de vuist weg? Er zijn Japanse bedrijven waar de medewerkers periodiek vrije tijd krijgen om nieuwe ideeën te bedenken. Dat wordt dan ook wel van ze verwacht.

In de vreselijke oorlog in Oekraïne is jagen of gejaagd worden aan de orde van de dag. De meedogenloze bezetter jaagt en het Oekraïense volk wordt opgejaagd. En toch hadden de Russen met een aantal factoren geen rekening gehouden. Namelijk het moreel van de Oekraïense troepen en de hechte samenwerking van de NATO en de EU. Zij jagen nu op Poetin met hun eigen middelen.

En er is nog een interessante jagersgroep: Bellingcat. Bellingcat is een burger-onderzoeksjournalistiek netwerk, opgericht door de Britse blogger Eliot Higgins. Het collectief maakt gebruik van alle informatie die open source te vinden is. Ze beginnen eigenlijk waar veel onderzoeken ophouden en ze kijken naar gebeurtenissen met een andere bril. Zo heeft Bellingcat bij het zoeken naar de daders van het neerschieten van de MH17 een zeer belangrijke rol gespeeld. Ze konden duiden op welk moment de vrachtauto met Buk-raketten ergens reed door de benzineprijzen van het tankstation op de achtergrond te verifiëren. Creatieve onderzoeksjournalistiek! Bellingcat jaagt en ook in de huidige oorlog voorzien ze overheden van veel bruikbare informatie.

Oorlog is een te ernstige zaak om er een spelletje van te maken, al hoef je maar op internet de term ‘war game’ in te toetsen om een serie moordlustige spelletjes voorgeschoteld te krijgen. Toch vraag ik me af hoe augmented reality een rol kan spelen in een oorlog. Zouden we een landkaart kunnen toevoegen aan een open veld? Vast wel.

Terug naar u en uw werkomgeving. Ik krijg ’s morgens vaker een gekruld mondhoekje bij het lezen van het labeltje van mijn theezakje. Zo’n kleine grijns. Er staan vragen op die je even laten nadenken. ‘Wanneer heb je voor het laatst iets nieuws gedaan?’, stond er laatst op. Beantwoordt u die vraag eens. Wanneer bent u echt een keer in de gekte gesprongen en heeft iets gedaan wat u nog nooit gedaan heeft. Bellingcat deed het. Zonder enige journalistieke ervaring gingen ze graven waar de meeste gravers stoppen.

Als u na een uurtje jagen de brui eraan geeft en concludeert dat er toch niets te halen valt, zal het zeker niet lukken. Gun uzelf de (creativi)tijd om te jagen zonder direct doel, om te graven naar die onbekende schat, om dat recept te koken dat nog nooit bereid is. Denk aan het theezakje!!

Reageren? Sjra@sjraputs.nl

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee