Rabobank waarschuwt: ‘Oorlog in Oekraïne maakt ook batterijen en bouwmaterialen duurder’

De productie van batterij-auto’s heeft last van grondstofschaarste. 

De productie van batterij-auto’s heeft last van grondstofschaarste. © ANP/HH

Utrecht -

Niet alleen olie, gas en graan worden veel duurder door de oorlog in Oekraïne. De prijzen van batterijen, chips en bouwmaterialen kunnen ook gaan stijgen. Tot nu toe hebben producenten een groot deel van de duurdere grondstoffen opgevangen, maar Rabobank verwacht dat de consument nog veel meer hogere prijzen gaat zien.

Dorinde Meuzelaar

Dat staat in een dinsdag gepubliceerd rapport van de bank. Tot nu toe ging de meeste aandacht voor de economische gevolgen uit naar het effect van de stijgende energieprijzen. Maar olie en gas zijn niet de enige grondstoffen waarvoor de Europese Unie (EU) voor een groot deel afhankelijk is van de import uit Rusland of Oekraïne.

We halen er ook veel staal, nikkel, palladium en neongas vandaan. Geen grondstoffen die misschien meteen een belletje doen rinkelen, maar de verstoorde export schopt de productie van een heleboel verschillende spullen in de war, legt econoom Maartje Wijffelaars van Rabobank uit. „Neongas is nodig voor de productie van chips. 70 procent van de wereldwijde export hiervan komt uit Oekraïne. Bij aanvang van de oorlog hadden grote chipfabrikanten voor nog zo’n zes maanden aan voorraden. Maar daarna dreigen er tekorten.” En dat terwijl de wereldwijde productiecapaciteit van chips al voor de oorlog piepte en kraakte.

Nikkel

Een andere grondstof die steeds schaarser dreigt te worden is nikkel. Het metaal wordt onder meer gebruikt in herlaadbare batterijen in bijvoorbeeld laptops, auto’s en allerlei andere apparatuur. Ook wordt het gebruikt voor de productie van roestvrij staal. „De EU haalt 90 procent van de nikkelimport uit het oorlogsgebied Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland”, zegt Wijffelaars. De markt voor nikkel is bovendien heel krap. Door de energietransitie is de behoefte aan batterijen steeds groter. De achterstanden van de pandemie waren ook nog niet allemaal weggewerkt. „Tijdens de pandemie groeide de vraag naar laptops en andere apparaten, die behoefte was nog niet helemaal weggewerkt. Met de verstoring van de import van nikkel is het moeilijker om die achterstanden weg te werken.”

Maar er zijn nog veel meer grondstoffen die Europa voor een groot deel uit Rusland en Oekraïne haalt: ruwijzer, rubber, hout, chemicaliën. Zo is Rusland ‘s werelds grootste houtexporteur, en dus een belangrijke leverancier voor de Europese bouwsector. Een tekort verwacht Rabobank niet, omdat er genoeg hout uit andere delen van Europa geïmporteerd kan worden, maar het betekent wel hogere prijzen.

Tot nu toe merken consumenten vooral de hoge energieprijzen in hun portemonnee. „De tekorten van andere grondstoffen werken met vertraging door in de economie. Want bedrijven hebben voorraden waar ze op kunnen interen”, zegt Wijffelaars. „Producentenprijzen geven de hogere prijzen nog niet 1 op 1 door aan de consument. Dat is een tijdje vol te houden, maar vreet wel aan de marges bij bedrijven. Hoe langer de oorlog duurt, hoe groter de kans dat de prijs voor de consument omhoog gaat.”

Elektrische auto’s

De bank waarschuwt ook voor ‘tweede-ronde-effecten’. Als voorbeeld noemt Wijffelaars batterijen voor elektrische auto’s, die Europese autobouwers vooral uit Japan en China halen. „Maar zij hebben daarvoor weer grondstoffen nodig die mogelijk uit Rusland en Oekraïne komen. Dus ook daar kan de productie gaan haperen, en dat merken we in de EU ook weer.”

Dat probleem speelt voor China minder, omdat het land zich niet heeft aangesloten bij de westerse sancties. Door onderdelen uit China te importeren, kunnen Russische grondstoffen dus alsnog de EU bereiken.

Lees ook: Limburgse horecabazen over hogere prijzen voor klant: ‘Ik schaam me soms voor de rekening, maar heb geen keus’

De Nederlandse industrie is, samen met die van Duitsland, het meest kwetsbaar voor de verstoringen. Dat ligt volgens Rabobank onder meer aan hoeveel van die schaarse grondstoffen de industrie gebruikt, en hoe energie-intensief de industrie is. Van alle EU-landen heeft Duitsland het meeste last van de oorlog, omdat de industrie zo’n groot onderdeel van de economie is.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee