Diverse algoritmes overheid werken volgens Rekenkamer ondermaats

Print
Diverse algoritmes overheid werken volgens Rekenkamer ondermaats

Afbeelding: ANP / ANP

De Algemene Rekenkamer constateert dat diverse algoritmes van de overheid niet aan de basiseisen voldoen. In totaal onderzocht het controle-instituut negen uitvoeringsorganisaties. Zes van de negen scoorden ondermaats door onder meer vooringenomenheid, datalekken of ongeautoriseerde toegang.

Een algoritme kan worden gezien als een reeks opdrachten die een computer stapsgewijs volgt. De computer bepaalt aan de hand van een algoritme of iemand bijvoorbeeld recht heeft op bepaalde toeslagen waarvoor een aanvraag is ingediend. Daardoor kan het aanvraagproces sneller worden doorlopen.

Lees ook: Rekenkamer: financieel beheer kabinet voor derde jaar onvoldoende

Deze werkwijze brengt wel bepaalde risico’s met zich mee. Wanneer een algoritme niet goed wordt ingezet, is er volgens de Rekenkamer kans op discriminatie of zijn persoons- of bedrijfsinformatie niet veilig opgeslagen. Een bekend voorbeeld is de kindertoeslagenaffaire, waarbij mensen met een laag inkomen door een algoritme automatisch in het vizier van de Belastingdienst kwamen voor een fraudecontrole.

Volgens de controleur moeten burgers en bedrijven „erop kunnen vertrouwen dat de inzet van algoritmes door de rijksoverheid op een verantwoorde wijze plaatsvindt”. Zonder de inzet hiervan is beleid bovendien niet uitvoerbaar, omdat de algoritmes miljoenen handelingen per maand verrichten.

Lees ook: Rekenkamer: Defensie kampt nog altijd met hardnekkige problemen

De politie kwam het slechtst uit het onderzoek van de Rekenkamer. Op alle toetsingspunten scoorde zij onvoldoende. Zo maakte de politie gebruik van historische data van bijvoorbeeld wijken om met een kansberekening de te verwachten criminaliteit aldaar te bepalen. „Doordat in het verleden bepaalde wijken intensiever zijn gecontroleerd, is de kans groot dat in de voorspellingen onwenselijke systematische afwijkingen ontstaan”, meldt de Rekenkamer in zijn rapport.

De overheidsorganisaties die goed scoorden waren het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, het Centraal Justitieel Incasso Bureau en het Inlichtingenbureau, dat de uitwisseling van (persoons)gegevens tussen gemeenten en overheidsinstanties faciliteert.

Lees ook: Coronacrisis leidt tot 85,5 miljard aan uitgaven, denkt Rekenkamer

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee