Eisen tot twee jaar cel voor complotdenkers: ‘Ze waren rechter en beul tegelijk’

Hans de M., Wouter R. en Joost K. © Petra Urban/De Telegraaf

Hij ging online helemaal los op Mark Rutte, Jaap van Dissel van het RIVM en een huisarts in Bodegraven. En dat allemaal omdat hij geloofde dat ze onderdeel waren van een grote satanische kindermisbruikbende. Daarvoor is geen enkel bewijs, zegt justitie. Het Openbaar Ministerie eist daarom twee jaar gevangenisstraf (waarvan één voorwaardelijk) tegen Wouter R., hoofdverdachte van de ‘Bodegraven-complotdenkersgroep’.

Silvan Schoonhoven

Wouter R. dreef samen met Micha Kat, Hans de M. en Joost K. een aantal online platformen met duizenden volgers waarop ze tekeergingen tegen de coronamaatregelen en de bedenkers daarvan. Volgens hen is de coronapandemie een valse opzet door een elite; allerlei hooggeplaatsten zoals Rutte, minister Hugo de Jonge en Van Dissel zouden spilfiguren zijn in een sinistere groep die rituelen hield rond kindermisbruik.

De complotdenkers uit de Bodegraven-groep baseerden zich vooral op de zogenoemde ‘hervonden herinneringen’ van Joost K., die tot de overtuiging kwam dat hij in die plaats als kind ritueel is misbruikt. Hij zou met eigen ogen hebben gezien dat Jaap van Dissel een kind dat tegenstribbelde, de nek omdraaide.

Ingebeeld

Voor dat soort verborgen satanische netwerken bestaat geen greintje bewijs en de hervonden herinneringen zijn dus waarschijnlijk vals of ingebeeld, zegt de officier van justitie. Maar voor de mensen die door de groep werden beschuldigd, onder wie ook een huisarts in Bodegraven, waren de gevolgen des te echter. Ze kregen te maken met doodsbedreigingen en oproepen om bij hen thuis langs te komen. „Het gezin is voor het leven getekend door smaad, laster en bedreiging”, zei een woordvoerder van het RIVM vorige week over de bedreigingen aan het adres van Van Dissel. „Iemands leven is op z’n kop gezet door een verzonnen verhaal.”

Ook de begraafplaats in Bodegraven kreeg te maken met de volgers van de complotdenkers. De begraafplaats veranderde vorig jaar in een bloemenzee door volgers die geloofden dat daar slachtoffers van ritueel misbruik waren begraven. De vader van een kind dat daar begraven ligt, kreeg van de aanhangers van Joost K. te horen dat hij ‘grafschennis’ pleegde en dat hij wel betaald zou zijn om de ‘waarheid’ achter te houden.

‘Rechter en beul’

„Verdachten deden ‘eigen onderzoek’ en waren tegelijk onderzoeker, rechter en beul”, zei de officier. „Dat zien we vaker onder complotdenkers. Feiten die niet in hun straatje passen, worden genegeerd. Ze stellen zich bewust buiten de rechtsstaat.”

„Er zijn alleen maar aannames en gedachtes en patronen”, zei de Haagse rechtbankvoorzitter vorige week tegen Wouter R. „Maar geen bewijzen of getuigen, anders dan Joost K. En toch heeft u die mensen maar vast aan de schandpaal genageld.”

Advocaat Vermeij van Wouter R. zegt dat zijn uitlatingen op het internetjournaal van de groep te vaag waren om als smaad, laster of bedreiging te worden aangeduid. „Er werd alleen aandacht gevraagd voor de misbruikzaak van Joost K. Het is klassenjustitie dat OM deze uitlatingen als bedreigingen ziet, alleen omdat het Van Dissel betreft. Justitie heeft cliënt Wouter R het zwijgen willen opleggen.”

Brein

Justitie ziet Wouter R. als het brein achter de groep. Behalve celstraf krijgt hij als het aan het OM ligt nog meer beperkingen opgelegd. Hij mag niemand meer brandmerken als dader van satanisch misbruik in Bodegraven of virologen aanduiden als nazi’s. Ook moet hij uit de buurt blijven van chatgroepen en online platforms waar complottheorieën over misbruik worden verspreid.

Justitie ziet Wouter R. als volledig toerekeningsvatbaar. Dat geldt niet voor Joost K., die een psychische stoornis heeft. Die hoeft wat justitie betreft niet langer in de gevangenis dan de periode die hij al heeft gezeten: 270 dagen. Wel eist het OM een voorwaardelijke gevangenisstraf, een verbod om drugs te gebruiken en gebieds- en contactverboden om te voorkomen dat de groep opnieuw samenzweringstheorieën optuigt rond herinneringen en mensen gaat beschuldigen.

Lees ook: Wappies vinden nieuwe onderwerpen om tegen te zijn: ‘Het gaat die mensen om de aandacht en de likes’

Ook Hans de M. hoeft wat het OM betreft niet terug naar de cel. Wel hangt ook hem een voorwaardelijke straf boven het hoofd; hij krijgt een contactverbod met de anderen en hij moet een taakstraf uitvoeren.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal