Koopkracht gaat dit jaar met 6,8 procent hard achteruit: enorme impact, al decennia niet voorgekomen

 © ANP/HH

De koopkracht daalt dit jaar waarschijnlijk met wel 6,8 procent, iets wat in Nederland zeker decennia niet is voorgekomen, meldt het Centraal Planbureau (CPB). Daarbij is de verwachting dat er meer mensen in de armoede belanden.

Redactie

Door de vele prijsstijgingen van de laatste tijd gaan Nederlanders er flink op achteruit in de portemonnee. „Huishoudens merken de gevolgen van de hoge inflatie, en dat heeft zijn weerslag op de economie”, zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp in een verklaring. Volgens hem is er een groeiend aantal mensen dat nu al nauwelijks kan rondkomen en voor wie de energierekening onbetaalbaar dreigt te worden.

Na sterk herstel uit de coronacrisis valt de economische groei daarom nu weer terug. Voor heel dit jaar rekent het CPB nog wel op een hoog groeicijfer van 4,6 procent. Dat komt vooral door de sterke groei in het tweede kwartaal. „Maar onderliggend is het beeld aan het kantelen”, waarschuwt het CPB.

Als de energiecrisis die is ontstaan door de oorlog in Oekraïne niet verder escaleert, komt de inflatie volgens de ramingen dit jaar uit op 9,9 procent. Volgend jaar zou de inflatie dan weer terugzakken, maar met 4,3 procent wel op een relatief hoog niveau blijven hangen.

Basisbehoeften

Hierdoor hebben mensen steeds meer geld nodig om aan hun basisbehoeften te kunnen voldoen, terwijl de inkomens maar beperkt stijgen. Het CPB denkt dat volgend jaar 7,6 procent van de Nederlanders met armoede te maken krijgt. Voor kinderen is dat zelfs 9,5 procent.

Naar deze augustusraming van het CPB werd sterk uitgekeken in politiek Den Haag. De coalitie en het kabinet staan onder grote druk om de pijn van de hoge prijzen te verzachten. De gegevens van het CPB zullen de basis vormen voor onderhandelingen over de manier waarop het kabinet de lasten voor huishoudens mogelijk kan verlichten.

Lees ook: Kabinet wil dat werkgevers lonen verhogen: ‘Niet alles kan van de overheid komen’

Oppositie wil nu actie van kabinet om koopkracht te stutten

De oppositie in de Tweede Kamer eist onmiddellijke actie van het kabinet om de koopkracht van huishoudens te stutten.

GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee vindt het „onacceptabel” als dat in Nederland gebeurt. Voor iedereen van het sociaal minimum tot anderhalf keer modaal moet er volgens hem direct meer geld bij. Hij stelt dat de koopkrachtcrisis mede is veroorzaakt door het uitblijven van een structurele aanpak van vermogensongelijkheid.

„Eerlijke belastingheffing op vermogen en winst kan snel groot geld vrij maken voor de noodzakelijke herverdeling”, aldus Van der Lee. „Zodat ook de lasten op arbeid omlaag kunnen en het minimumloon fors kan stijgen.”

Minimumloon

„Alle seinen op rood”, constateert PvdA-leider Attje Kuiken. Ook zij vindt dat het minimumloon „met euro’s” omhoog moet. Verder wil zijn gerichte compensatie via de zorgtoeslag en een eerlijke vermogensverdeling via een solidariteitsheffing. „Om deze ramp te voorkomen moet het kabinet alles uit de kast trekken.”

Ook de SP wil nu actie zien om energie, boodschappen en benzine betaalbaarder te maken. „Er is geld genoeg”, aldus partijleider Lilian Marijnissen. „Grote bedrijven maken woekerwinsten. Zet dat geld, door een fatsoenlijke winstbelasting voor grote bedrijven, in om de kosten voor mensen direct te verlagen”.

PVV-leider Geert Wilders noemt het geen verrassing dat de koopkracht hard onderuitgaat. „Dat weten we al een half jaar en het is crimineel dat Rutte en Kaag er nog niets aan hebben gedaan”, vindt hij.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal