Bom onder kabinet na stikstofuitspraken CDA: ‘Ministerraad wordt heel spannend’

CDA-partijleider en minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra. © ANP / ANP

Regeringspartij CDA heeft vrijdag bij de eerste ministerraad na de zomervakantie meteen een bom onder het coalitieakkoord gelegd. Als het aan partijleider Wopke Hoekstra ligt, worden de stikstofdoelen van het kabinet later dan in 2030 gehaald. Coalitiepartner D66 reageert gepikeerd: ‘Dit is uiterst opmerkelijk’.

Redactie

Hoekstra trekt zijn handen af van het kabinetsdoel om in 2030 de stikstofuitstoot in Nederland te hebben gehalveerd, zo zegt hij vrijdag in een interview in het AD. Dat ligt politiek zeer gevoelig: coalitiegenoot D66 wil juist vasthouden aan die afspraak. „Dit had ik niet zien aankomen”, zegt D66-leider Sigrid Kaag bij aanvang van de ministerraad. Zij noemt de uitspraken van Hoekstra ‘uiterst opmerkelijk’.

Lees ook: CDA-leider Hoekstra: stikstofdoelen halen in 2030 niet heilig

Daarmee waait direct na het zomerreces een poolwind over het Binnenhof. Hoewel bewindspersonen niet willen spreken over een kabinetscrisis, is volgens premier Mark Rutte wel sprake van een ‘staatsrechtelijk vraagteken’. „Maar het kan denk ik nét”, zegt Rutte over Hoekstra’s uitlatingen. „Als partijchef die ook in het kabinet zit, heeft hij wat meer ruimte om zijn partijpolitiek te uiten”, aldus Rutte.

CDA-minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting) herhaalt vrijdagochtend de woorden van Hoekstra. „We zullen iets moeten doen”, zegt De Jonge. „De boeren moeten weer onze bondgenoot worden, juist omdat we de stikstofdoelen willen halen. Een herstart van het proces is nodig. Een groot deel van Nederland is de verbinding aan het kwijtraken met Den Haag. Natuurherstel is nog steeds belangrijk, maar een vitaal platteland en een eerlijke boterham is dat ook.”

Spannende ministerraad

Volgens De Jonge wordt het ‘zeker’ een spannende ministerraad. Hij vindt dat het ook bij andere dossiers nodig is om het coalitieakkoord te herzien. Zo moet de koopkracht worden verbeterd én moet er wat aan de asielcrisis worden gedaan. „Minder instroom van asielzoekers moet bespreekbaar worden”, stelt De Jonge.

De coalitiepartijen proberen al sinds donderdagavond de ‘stikstofbom’ van Hoekstra onschadelijk te maken. Die avond kwam de coalitietop bijeen op het Catshuis voor overleg over de problemen in het land. Toen werd duidelijk dat Hoekstra het interview had gegeven over de stikstofdoelen. Rutte zegt daar nu over: „We nemen daar kennis van, maar we hebben afgesproken om eerst het proces van Johan Remkes de ruimte te geven.”

Daarmee bedoelt de premier dat gespreksleider en VVD-coryfee Remkes eerst zijn klus mag afmaken om te proberen boeren en kabinet op één lijn te krijgen over de stikstofaanpak. Die gesprekken zijn nog gaande. Pas daarna zal mogelijk worden gesproken over aanpassingen in het coalitieakkoord.

Flink geïrriteerd

„We zitten volop in het proces met Johan Remkes, hoe we met elkaar de natuur beter kunnen beschermen en perspectief voor de boeren kunnen vinden”, zegt D66-minister Rob Jetten (Klimaat). Hij reageert flink geïrriteerd op de uitspraken van Hoekstra: „Het heeft geen zin als allerlei ministers via de media over stikstof gaan praten.”

Hoekstra zelf laat weten dat hij best snapt dat dit bij zijn coalitiepartners ‘tot een opgetrokken wenkbrauw leidt’. „Tegelijkertijd: dit is de opvatting die ik heb gegeven als partijleider van het CDA, dit is wat het CDA vindt.” Voorafgaand aan de ministerraad is er vrijdagochtend extra telefonisch crisisoverleg geweest met de coalitietop. „Wij hebben met elkaar afgesproken dat we nu het traject van Remkes afwachten”, zegt Hoekstra. „Volgens mij is dat verstandig.”

Lees ook: Rutte: stikstofuitspraken Hoekstra staatsrechtelijk op het randje

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal