Brussel weerlegt claim kabinet over prijsplafond energie: ‘Onzin’

Het kabinet oogst verbazing in EU-kringen nu het ‘Brussel’ gebruikt als smoes voor de late en chaotische invoering van een prijsplafond voor energie. Minister Rob Jetten (Klimaat en Energie) suggereert dat zo’n maatregel pas sinds vorige week is toegestaan. Maar in Brussel klinkt door dat het kabinet al veel eerder een prijsplafond had kunnen invoeren.

Alexander Bakker en Mike Muller

Europese regels bieden al jaren ruimte aan lidstaten om tijdens een crisis te sleutelen aan de energieprijs voor consumenten. Vanwege de huidige energiecrisis heeft Brussel dit in maart nog expliciet benoemd als optionele reddingsboei voor kleine ondernemers en kwetsbare huishoudens.

Vorige week heeft de Europese Commissie nog maar eens extra verduidelijkt dat ook mkb’ers op deze manier mogen worden geholpen. Over deze laatste groep klinkt in de Tweede Kamer tijdens de algemene beschouwingen felle kritiek op het kabinet vanwege het ontbreken van concrete maatregelen.

Minister Jetten stelt dat de Europese Commissie ‘pas sinds deze maand’ de mogelijkheid biedt om huishoudens generiek te helpen. Volgens ingewijden bij de Europese Commissie had Den Haag al veel eerder kunnen aankloppen voor toestemming, maar kwam Den Haag pas vorige week over de brug. Het verschuilen achter Brussel wordt vooral gezien als een manier om het trage optreden te verbloemen.

’Grote onzin’

„Dat is echt grote onzin”, reageert PvdA-Europarlementariër Mohammed Chahim op het excuus van Jetten. „Vermoeiend dat ze wijzen naar Brussel, terwijl ze zelf niet goed op de hoogte zijn van wat kan en mag. Den Haag is blijkbaar niet op de hoogte van wat andere lidstaten allemaal al doen.”

Zo heeft Frankrijk al eind vorig jaar de gasprijzen voor consumenten bevroren en heeft Spanje stevig ingegrepen om de energierekening betaalbaar te maken. Chahim wijst naar onze zuiderburen als bewijs dat er al ver voor de oorlog in Oekraïne ruimte was voor prijsmaatregelen: „België heeft al sinds corona een sociaal tarief voor de meest kwetsbare huishoudens.”

CDA-delegatieleider Esther de Lange bevestigt dat lidstaten al langer aan de slag kunnen: „In Brussel was al ruim voor de zomer bekend dat een prijsplafond voor consumenten tot de mogelijkheden behoorde. Toegegeven, sommige lidstaten en liberale eurocommissarissen verzetten er zich destijds nog tegen.” Nederland was een van de lidstaten die zich zelfs deze maand nog stevig heeft verzet tegen Europese prijsmaatregelen.

Den Haag laat wel meer opties voor hulp aan bedrijven en huishoudens liggen. Vanwege de hoge brandstofprijzen door de oorlog in Oekraïne mogen lidstaten van Brussel bijvoorbeeld vissers compenseren. In Vlaanderen krijgt de vloot al zo’n reddingsboei toegeworpen, maar Den Haag heeft onder leiding van de inmiddels vertrokken visserijminister Henk Staghouwer niets gedaan om de sector te helpen.

Niet aangedrongen

Een woordvoerder van minister Jetten erkent dat Nederland niet heeft aangedrongen op een prijsplafond voor consumenten. „Het klopt dat wij in Brussel geen pleitbezorger zijn geweest van prijsplafonds”, aldus de zegsman. Hij geeft aan dat Nederland lange tijd van mening was dat via een verlaging van de energiebelasting extra financiële verlichting aan burgers kon worden geboden. De zegsman van Jetten zegt bovendien dat het kabinet van energiebedrijven te horen kreeg dat prijsplafonds niet uitvoerbaar zouden zijn. „Pas de laatste tijd horen we van hen dat zij toch wel mogelijkheden zien om het prijsplafond bij hun klanten door te voeren.”

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal