Het edelhert is de Nederlandse koning van het woud

Een burlend edelhert in het Weerterbos waargenomen in de vroegte. © Piet Schuttelaar

Stein -

Om de week tekent columnist en natuurliefhebber Piet Schuttelaar uit Stein een verhaal op vanuit zijn natuurhuisje. Deze week vertelt hij over het edelhert.

Piet Schuttelaar

Elk najaar (eind september) ga ik naar het Weerterbos om edelherten te spotten. Mannetjes worden tot 255 kilogram zwaar, vrouwtjes tot 150 kilogram. Het gewei wordt ieder voorjaar afgeworpen en is in de zomer, vóór de bronsttijd, weer volgroeid en hard. De eerste gewei-ontwikkeling van een hertenbokje noemt men de rozenstokken. Dat is de basis waarop het gewei gevormd zal worden.

Een gesplitste gewei-top heet een gaffel. Een 10-ender of een 6-ender is een gewei met zoveel vertakkingen. Het aantal enden aan een gewei zegt niets over de leeftijd. Het eerste gewei dat door een hert, de jaarling, wordt opgezet bestaat meestal uit twee rechte stangen zonder vertakkingen. In dat geval noemt men hem een spitser. Tussen hun 8e en 12e levensjaar hebben ze het grootste gewei.

Lees ook: De Spaanse vlag is redelijk zeldzaam, maar is wel gespot in Grevenbicht, Guttecoven, Graetheide en Meers

Het hert heeft een geurklier bij het enkelgewricht. Hiermee wordt geur aan het struikgewas afgeven. De stuitklier geeft tijdens de bronst een reukspoor af aan de lucht. Om de geur op te snuiven heft het mannelijk hert de kop op en maakt rare bewegingen met de lippen (flemen). De bronsttijd valt van de tweede helft van september tot half oktober. De mannetjes proberen dan harems te vormen. Dit doen ze door luid te burlen (een soort loeien) en hun krachten te meten met rivalen. Rivalen lopen dan langzaam naast elkaar. Vaak zal er één weglopen, maar als ze even sterk zijn, kan een gevecht losbarsten. De winnaar, ook wel plaatshert genoemd, dekt de hindes.

Hij blijft daarvoor enige tijd bij de groep, de leidhinde blijft de groep echter leiden. Eind mei-juni, na een draagtijd van acht en een halve maand, wordt meestal slechts één kalf geboren.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal