Column: commerciële duurovereenkomsten

Commerciële duurovereenkomsten: een zegen of een molensteen? Niets is zo veranderlijk als het weer luidt het gezegde. Maar de meest recente maatschappelijke en economische ontwikkelingen lijken het weer de loef af te steken. De ene crisis is nog niet voorbij en de andere dient zich weer aan. Maar denkt u daar ook aan als u een duurovereenkomst aangaat? Het lijkt een open deur, maar toch, de praktijk is nog altijd even weerbarstig.

James Leliveld

Stel u bent een leverancier van laptops. U sluit een grote deal met een grote middelbare school en komt overeen dat u gedurende de eerstvolgende drie jaren als exclusieve partij alle laptops mag leveren. Prima deal toch?

En ja, dat is het natuurlijk ook. Maar wat als u in het tweede jaar niet tegen de overeengekomen prijzen kunt leveren bijvoorbeeld door een oorlog, pandemie, personeelstekorten bij leveranciers, natuurrampen en of energieprijzen die door het dak gaan? En misschien kunt u zelfs helemaal niet leveren.

ImpactAls leverancier van laptops kunt u door de aanhoudende lockdown in China zomaar geconfronteerd worden met een leveringstop van chips. Geen chips, dus ook geen laptops meer. Dit terwijl u aan de andere kant wel de verplichting bent aangegaan om die te leveren voor een bepaalde prijs. Of u kunt ze wel leveren, maar door de hoge energieprijzen en de hogere inkoopprijzen staan uw marges zodanig onder druk dat de aanvankelijke zeer goede deal een molensteen om uw nek wordt.

En laten we eerlijk zijn, de ene crisis is nog niet voorbij of de andere crisis begint weer. En elke crisis heeft weer zo zijn eigen impact. Neem bijvoorbeeld de recente lockdowns. Die hebben in het juridisch landschap tot behoorlijk veel tumult geleid. Zodanig ingrijpend, dat zelfs de Hoge Raad om duidelijkheid is gevraagd. En dit heeft geleid tot de alom bekende jurisprudentie terzake huurkortingen.

KeerzijdeNu weet ik dat ondernemers veerkrachtige mensen, de pijn uit het verleden gauw weten te vergeten en zich snel weer met hun hele ziel en zaligheid weten te richten op de toekomst. Maar die sterke eigenschap van het “snelle vergeten” heeft ook een keerzijde. En als advocaat zie ik dat ook in mijn dagelijkse praktijk.

Zo zag ik afgelopen maand nog een huurovereenkomst voor een horecaruimte voor een periode van 5 jaren. De huurder had echter niet bedongen dat in het geval van een nieuwe lockdown een huurkorting zou worden toegepast conform de formule van de Hoge Raad. Niet echt verstandig lijkt mij.

Kon deze huurder eerder nog rekenen op de compassie van de rechter, die een lockdown nog zag als een onvoorziene omstandigheid. De vraag is of dat nu nog steeds zo is. Als partijen daarover niets zijn overeengekomen zal een rechter eerder oordelen dat een lockdown inmiddels wel voorzienbaar kan zijn en tot het normale ondernemersrisico gaat. Zeker als het gaat om professionele contracterende partijen.

WijzigingsbedingEnfin, u begrijpt mijn punt. Of u nu huurder of verhuurder bent. Leverancier of afnemer. Aannemer of opdrachtgever. Het is belangrijk om in uw contracten uitdrukkelijk te voorzien in de gevolgen van mogelijke calamiteiten als u met een andere partij een duurovereenkomst aangaat. dat kan met een wijzigingsbeding.

Zo voorkomt u dat die aanvankelijk mooie deal een molensteen om uw nek wordt. Een lering die kan worden getrokken uit het verleden en waar u - zeker in deze roerige tijden – niet zomaar aan voorbij zou mogen gaan. Dus gaat u nieuwe duurovereenkomsten aan, dan denk zeker aan deze wijze levenslessen. Ook kan ik u adviseren om eens alle stoffige contracten uit de kast te trekken en deze juridisch tegen het licht te houden. Dan weet u in elk geval of u rekening moet houden met “zwakke plekken”. En wellicht valt er in goed overleg nog wel het een ander tijdig te wijzigen voordat er gedonder in de glazen komt. Want wie weet welke onaangename verrassingen de toekomst nog in petto heeft.

Mr James Leliveld is advocaat ondernemings-, vastgoed- en contractenrecht. Wilt u meer weten over uw mogelijkheden? Mail voor een vrijblijvend gesprek naar leliveld@leliveldadvocaten.nl.