Indrukwekkende Indische familieverhalen in Limburgse theaters

 © Keke Keukelaar en Gordon Meuleman

Anno 2022 hebben zo’n twee miljoen Nederlanders een band met de voormalige kolonie Nederlands-Indië (bron: NIOD). Het is opvallend dat deze geschiedenis geen grotere plek heeft ingenomen in ons nationale bewustzijn. Theater aan het Vrijthof en Parkstad Limburg Theaters presenteren twee indrukwekkende Indische familieverhalen op een moment waarop ons Indische verleden eindelijk meer aandacht lijkt te krijgen. Hoewel deze verhalen van regisseur en toneelschrijver Bo Tarenskeen en artistiek leider Eric de Vroedt van Het Nationale Theater verschillend zijn in toon en sfeer, geven ze een eendrachtige boodschap af: de trauma’s van het koloniale verleden zijn allesbehalve afgerond.

Aangeboden door Theater aan het Vrijthof

 © Anne van Zantwijk

Familiedrama ‘Het Indisch Interieur’ is scherpe confrontatie met Indisch verledenIn zijn nieuwe toneelstuk toont Bo Tarenskeen dat de trauma’s van het Indische oorlogsverleden een erfenis zijn die worden doorgegeven van generatie op generatie. Het is een actueel én urgent verhaal, op tragikomische wijze verteld vanuit het perspectief van een Nederlandse architectenfamilie, waarvoor Tarenskeen acht jaar geleden het Theaterteksttalent Stipendium van het Prins Bernhard Cultuurfonds ontving.

Bo vertelt: “Toen ik in 2014 het plan voor deze voorstelling vatte bestond er nog geen toneelrepertoire over onze Indische geschiedenis. Je had slechts een handjevol toneelbewerkingen van boeken van Haasse, Brouwers en Couperus. Dat waren allemaal witte schrijvers die niet schreven vanuit het perspectief van de Indische Nederlanders, waartoe ik behoor. Het is een complexe en nog steeds verzwegen geschiedenis omgeven met een grote gevoeligheid. Die heeft natuurlijk te maken met trauma’s maar vooral met een nationale schaamte, denk ik, over het eigen slachtofferschap én daderschap. Indië was tenslotte ons Vietnam. Een foute oorlog, wij waren meer dan 300 jaar de bezetter, en dat schuurt met ons nationale zelfbeeld. We voelen ons veel comfortabeler in verhalen over Anne Frank en de Soldaat van Oranje. Ik wil met deze tragikomedie over een Indische familie laten zien hoe krampachtig we hier altijd met onze koloniale erfenis zijn omgegaan. Net als mijn personages weten we niet hoe we dit moeten verwerken.’’

‘Het Indisch Interieur’ is positief ontvangen door de pers, kreeg een vier-sterren recensie in NRC, en werd omschreven als “een voorstelling die je niet wil mislopen dit seizoen”. De cast bestaat uit Hans Dagelet, Mingus Dagelet, Reinout Bussemaker, Bodil De La Parra, Bo Tarenskeen en Amarenske Haitsma.

‘Het Indisch Interieur’ is te zien op 17 oktober in Theater aan het Vrijthof. Meer informatie vind je op theateraanhetvrijthof.nl.

 © Sanne Peper

Familieverhaal ‘De eeuw van mijn moeder’ maakt verzwegen Indisch leed bespreekbaarEric de Vroedt van Het Nationale Theater dook in zijn familiegeschiedenis en schreef een marathonvoorstelling over zijn moeder, de migratie van Nederlands-Indië naar Nederland en welke sporen die nalaat in een familie. ‘’Mijn moeder werd in 1940 geboren in Batavia, de hoofdstad van Nederlands-Indië,‘’ vertelt Eric. ‘’In deze kolonie speelden racisme, onderdrukking en ongelijkheid een grote rol. Indische mensen waren een soort tweederangsburgers die streefden om bij de Nederlandse bovenlaag te horen.‘’ Tijdens de Indonesische revolutie vlucht de familie naar Nederland. Volgens De Vroedt nam zijn moeder vanaf dat moment bewust afstand van haar Indische wortels. “Ze streefde er altijd naar om Nederlands te zijn, of in ieder geval Europees. Het gevoel dat ze ‘anders’ was, kon echt de overhand nemen. Ik herinner me nog, vlak na de diagnose van haar tumor, dat ze dat gevoel van haar dokter kreeg. Ze eiste toen dat de dokter haar als Nederlander moest behandelen en niet als een ‘allochtoon vrouwtje’.

‘De eeuw van mijn moeder’ is geïnspireerd op het leven van De Vroedt’s moeder, maar vertelt een universeel en herkenbaar familieverhaal over altijd vermeden gesprekken binnen een familie. Daarnaast is het ook een onderzoek naar hoe het koloniale verleden doorwerkt in een mensenleven, in een familie en in nieuwe generaties van die familie.

‘De eeuw van mijn moeder’ ontving vier-sterren recensies in o.a. de Volkskrant en NRC. De voorstelling duurt ongeveer 4,5 uur. Tijdens twee pauzes worden Indische hapjes geserveerd van ‘de beste Toko van Nederland 2017’, Toko Bopp. Deze hapjes zijn inbegrepen bij een ticket.

‘De eeuw van mijn moeder’ speelt van 21 t/m 23 oktober in Theater Heerlen. Meer informatie vind je op plt.nl.