WK voetbal Qatar splijt coalitie: ‘Mensenrechten zijn belangrijker’

 © ANP/HH

De regeringsafvaardiging bij het WK voetbal in Qatar, dat over een maand begint, zorgt voor hevige discussie in de coalitie. Terwijl de VVD het liefst wél de koning, premier Rutte of een minister naar de golfstaat stuurt, gooien D66 en CU hun kont tegen de krib. „Voetbal is geweldig, maar mensenrechten zijn belangrijker”, vindt CU-leider Gert-Jan Segers.

Peter Winterman

Al weken wordt achter de schermen in Den Haag gesteggeld over de vraag wie namens het kabinet naar Qatar wordt gestuurd. De kwestie ligt politiek zeer gevoelig, omdat de Tweede Kamer vorig jaar een motie aannam om géén regeringsdelegatie naar Qatar af te vaardigen. De reden: bij de bouw van de voetbalstadions zijn vele duizenden arbeiders uitgebuit en omgekomen.

De SP-motie werd in februari 2021 aangenomen, kort vóór de Tweede Kamerverkiezingen. Ook de huidige coalitiepartners D66 en CU stemden toen voor. „Er moet een lijn worden getrokken”, zei D66-lijsttrekker Sigrid Kaag bij een verkiezingsdebat. Haar partij is nog altijd voorstander van een boycot. De aangenomen motie noemde D66-Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma onlangs nog ‘glashard’.

Vloeibaar aardgas

Maar VVD-premier Mark Rutte en CDA-minister Wopke Hoekstra (Buitenlandse Zaken) denken daar anders over. Zij vrezen tegenmaatregelen van Qatar als Nederland geen hoge delegatie naar het WK stuurt, zo melden Haagse bronnen. Door de oorlog in Oekraïne is Nederland afhankelijker geworden van Qatar: het land levert grote hoeveelheden vloeibaar aardgas (lng) om het gemis van Russisch gas aan te vullen.

De banden met Qatar zijn de laatste jaren aangehaald. „Zij hebben ons enorm geholpen”, zegt een Haagse bron. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de evacuatie uit Afghanistan: vliegtuigen vol Nederlanders en anderen konden vorig jaar via de Qatarese hoofdstad Doha de Taliban ontvluchten.

„Ik vind dat we moeten proberen te voorkomen dat we mooie evenementen in twijfelachtige landen laten organiseren”, laat VVD-Kamerlid Rudmer Heerema weten. „Maar onze invloed op dit soort keuzes is beperkt. Nu de keuze is gemaakt voor Qatar, vind ik dat we daar met een delegatie naartoe moeten om onze stem te laten horen. Als we er niet zijn, missen ze ons niet. Als we er wel zijn, kunnen we ieder geval vertellen hoe we over bepaalde dingen denken.”

‘Qatar nodig’

Premier Rutte zei vorige week in de Kamer dat hij ‘zo snel mogelijk met een positie komt over de Nederlandse kabinetsaanwezigheid’. Mogelijk praat het kabinet er deze vrijdag over in de ministerraad. „Nederland zou alleen staan in een boycot, we hebben Qatar nodig”, liet Rutte zich vorige week ontvallen.

Nog geen enkel EU-land heeft gezegd het WK te boycotten. In Den Haag leeft de vrees dat Nederland zichzelf zou isoleren door niemand namens de regering te sturen. De oliecrisis van 1973 wordt in herinnering geroepen, waarbij Nederland als een van de weinige westerse landen zich volledig achter Israël schaarde bij de Jom Kipoeroorlog. Als straf besloten de Arabische landen om de oliekraan naar Nederland dicht te draaien. Het leidde tot autoloze zondagen. Ook ging benzine op de bon.

‘Omgekocht WK’

Of dat soort tegenmaatregelen nu reëel zijn, is de vraag. Zeker is dat het kabinet Qatar liever niet voor het hoofd stoot. Toch vindt CU-leider Segers dat het economisch belang niet voorop mag staan. „Alles wat er mis is in de voetbalwereld, komt samen in dit WK”, zegt hij. „Het is een omgekocht WK, de prijs die duizenden arbeidsmigranten daarvoor hebben betaald, is veel te hoog en ondanks alle doden geldt: the show must go on. Dit onrecht moeten we niet belonen met een regeringsafvaardiging. Ik hoop dat het kabinet afziet van deelname aan een feest dat nooit een echt feest zal zijn.”

Ondertussen worstelt de politiek ook op lokaal niveau met het WK. Zo wil de Amsterdamse D66-fractie dat tijdens WK-wedstrijden op publieke schermen informatie wordt getoond over mensenrechtenschendingen. Verschillende Franse en Belgische steden gaan veel verder: zij hebben tv-schermen en fanzones op straat helemaal verboden.

Lees ook: Prijzen WK Qatar schrikken Oranje-fans af: ‘Consument gaat dat niet betalen’

Beluister hier de nieuwe voetbalpodcast van De Limburger:

Je kunt wel zeggen dat het lomp is van sommige MVV-spelers om Klaas Wels na afloop geen hand te geven, maar daar is echt wel iets gebeurd. © De Limburger

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal