Ós Modesjtaal: Blaedjes vleige dich óm de ore

© ING Image

Sittard -

Ein rubriek ’t gebroek van ós modesjtaal, dialek, plat, Limburgs.

John Hertogh i.s.m. Veldeke Krènk Zitterd-Gelaen-Bor

Van herfsblaedjes en (blaad-)körve

Noe de oetergaons (herfs) dao is, kómme ouch de blaadkörf weier. Sjoon dat de gemeinte die euveral neerpaot wo väöl buim sjtaon. Ich zoug dat de kènjer al een paar hampfele d’r in gesjmete höbbe. De res zal flot volge. Ich vónj mer ein oetdrökking: op de körf sjtote, waat ‘ein belke opwerpe’ beteikent. D’r zeen nog mee körf: ermkörf, wesjkörf en witsekörf, gevlóchte van jóng witsettek. ’t Woord kump van ’t Letiense corbis en Middelnederlandse curf. ’n Biejekaer is ouch ‘ne körf. En de k(a)naster is gevlóchte van reit. Ein wan is ein platte, gevlóchte manj, womit nao ’t daesje ’t kaore omhoog woort gesjmete óm ’t kaf weg te blaoze.

Anger blajer en blaedjes

’t Geef ouch nog anger blajer en blaedjes. Doe höbs toch ei blaad in de móndj, beteikent: doe kèns ’t toch vraoge. In Mestreich zègke ze dat emes niks op zien blaad kènt hawte en ze meine daomit dat daegeine niks veur zich kènt hawte. Me haet ouch blajer veur op te sjrieve en zelfs ein blaad mit tasse, mèlk en sókker: ’n deinblaad.

Klatsj en kal

Zo geef ’t natuurlik ouch blaadgoud, blaadgruin, blaadluus, blaadselderie en blaadvölling. D’r zeen ouch gans get klatsjblaedjes, wo-in me bemoeld of beklatsj wurt door kletsjprieje. Klatsj en kal zeen präötjes. Dat klatsje haet ouch anger beteikenisse: in de henj klappe, hel valle of sjlaeg kriege. Eine klatsj aan ein oor beveurbeeld. ‘ne Klatsj is ouch eine res van get: Doog mich eine klatsj water d’r bie. Wit geer waat ‘ne klatsjoor is? Nae geine kletsjmajoor. ‘t Is eine sjlaag van eine sjmik, peitsj of karwatsj! En klatsjpepier is gans dun inpakpepier. En mit de Oktoberfeeste is ’t hie klatsjvol, sjtampvol dus. Es me de kletsj haet, haet me ein kaw opgeloupe, is me versjnóp. Heurt trouwes ouch bie de oetergaons! Ich sjloet aaf mit ein awd gedichske: Bie de haorsjniejer de blaedjes vleige mich óm de ore/ story, privé en ouch de weekend/ ze höbbe zich weier flink in de haore/ ‘ch bèn zo aan de beurt/ wesje, knippe of sjaere?

Pès de volgende maondj. Blief gezóndj. Reacties: johnhertogh@gmail.com.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal