Van nul tot nu Geleen: Broeder Baptist, een portretfoto van Harry Canisius

(Detail uit) het prijswinnende portret van broeder Baptist. © Harry Canisius

Geleen -

In december besteedt de Heemkundevereniging Geleen aandacht aan de bekende Geleense fotograaf Harry Canisius door middel van een expositie van foto’s van zijn hand.

Pierre Vossen - Heemkundevereniging Geleen

Vooral in zijn beginjaren als fotograaf was Harry bekend om zijn kunstzinnige foto’s, met name portretten en hij won op diverse exposities in binnen- en buitenland prijzen. Eén van die portretten was van de karmelietenpater Baptist en werd gepubliceerd in het fotovakblad Focus van 1957-2. Hij won hiermee de eerste prijs in een fotowedstrijd met vrije opdracht.

Kleurrijk figuur

Deze pater Baptist was een zeer kleurrijk figuur. Hij werd op 2 september 1864 geboren in het Noord-Limburgse Afferden onder de naam Peter Johannes Kammans. Na zijn lagere schooltijd werd hij koeherder in Siebengewald. Door familierelaties ging hij echter twee jaar later naar het benedictijnenklooster Maredsous bij Namen (B). Omdat hij moeite had met de Franse omgangstaal en door zijn hang naar zwerversbestaan ging hij naar Duitsland, waar hij twee jaar als timmermansleerling aan de slag ging in Krefeld.

Kroonprins Willem II

Hier liep hij een hersenschudding op toen hij door een steen werd getroffen. Na zijn genezing ging hij opnieuw op ‘Wanderschaft’ en trok als schoenmaker en kleermaker via diverse grote steden door heel Duitsland. Zo kwam hij uiteindelijk ook in het Beierse plaatsje Oberaudorf waar hij in vaste dienst ging bij een schoenmaker. Toen deze een opdracht kreeg voor het maken van laarzen voor de Duitse kroonprins Wilhelm II en zijn gemalin schoof de schoenmaker de opdracht door naar de inmiddels zeer vakbekwame Kammans. Via diezelfde baas kwam hij in contact met de Orde der Karmelieten en trad hij op 25-jarige leeftijd in het lokale Reisachklooster in. Omdat hij vond dat er als schoenmaker van de ‘ongeschoeide’ karmelieten weinig eer viel te behalen werd hij aangesteld als kok van het klooster.

Culinaire bekwaamheden

Op 7 januari 1895 legde hij als broeder Baptista zijn geloften af. Hierna doorliep hij diverse Duitse karmelietenkloosters en in 1919 vond hij, na eerder al vanaf 1898 hier te zijn geweest, voorgoed in de Karmel van Geleen en haar tweede stichting Waspik-Boven (1927) zijn onderdak. Hier kon hij tot 1939 zijn culinaire bekwaamheden botvieren. In dat jaar ging hij op 74-jarige leeftijd met emeritaat. In 1951 sloeg het noodlot toe en brak hij bij een val een arm en een been waardoor voortaan een stok hem het lopen moest vergemakkelijken. In Geleen waar hij veel als bedelmonnik op termijn ging, verwierf hij veel vrienden waaronder de nestor Sjang Baggen waarmee hij een afspraakje had om de leeftijd van honderd jaar te halen.

Weemoed

De foto werd gemaakt naar aanleiding interviews van diverse lokale kranten ter gelegenheid van de 90ste verjaardag van de pater op 2 september 1954. Hij bekijkt met enige weemoed de kaart van Duitsland terwijl hij een voor hem karakteristiek pijpje vasthoudt. Tijdens deze interviews spreekt de dan nog kerngezonde pater de hoop uit dat hij ‘met de hulp van Onze Lieve Heer de honderd jaar zal halen’. Het heeft echter niet zo mogen zijn, ruim een jaar later overleed de Ongeschoeid Karmeliet Peter Kammans op 29 december 1955 in de Karmel te Smakt-Venray alwaar hij op het kloosterkerkhof ter aarde werd besteld.

Ruim een jaar later behaalde vakfotograaf Harry Canisius de ‘1ste prijs vakklasse’ met zijn portret uit 1954 dat hij indiende voor de fotowedstrijd uitgeschreven door het fotovakblad Focus. Broeder Bapt, zoals hij in het klooster werd genoemd, kon men het beste typeren als een eenvoudige kloosterling met een eeuwige glimlach. Met een grote mate van bescheidenheid is hij door het leven gestapt; altijd gelukkig en tevreden met wat de dag hem bracht.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal