Literaire Hoek: Literatuurlegende Pé Hawinkels

Pé Hawinkels.© ANP/Kippa

Hoensbroek -

In de Literaire Hoek besteden verschillende Limburgse auteurs, verenigd in de Werkgroep Limburgse Schrijvers, wekelijks aandacht aan lezen en literatuur in Limburg. Vandaag: Adri Gorissen over Pé Hawinkels.

Adri Gorissen

De legende van de Limburgse letteren. Zo mag je Pé Hawinkels (Hoensbroek 1942 – Nijmegen 1977) inmiddels wel noemen. Ondanks zijn korte leven heeft hij een welhaast mythische status gekregen.

Hawinkels is namelijk geen saaie schrijver die zijn werkkamer nauwelijks uitkomt en alleen maar op zijn (toen nog) typemachine rammelt. Hij komt regelmatig in opspraak, houdt van mooie en snelle auto’s, verslijt de ene vrouw na de andere, schrijft liedteksten voor Herman Brood en gaat zich te buiten aan drank en drugs. Geen wonder dus, dat hij ook wel de James Dean van zijn tijd wordt genoemd.

Talent

Al tijdens zijn jaren op het Bernardinuscollege in Heerlen toont Hawinkels zich zeer getalenteerd. Hij is niet alleen een heel goede gymnasiumleerling, maar tevens een drijvende kracht achter het schoolblad Binden en Bouwen. Nadat hij cum laude slaagt, vertrekt hij in 1960 naar de Nijmeegse universiteit om er klassieke talen te gaan studeren. Een studie die hij een jaar later inruilt voor Nederlandse taal en letterkunde. Snel verbindt hij zich aan het Nijmeegs Universiteitsblad en schrijft er columns, gedichten, stukken over literatuur en verhalen voor. Om meteen ook in opspraak te komen door het publiceren van het gedicht Hi-ro-shi-ma, dat volgens de dan nog katholieke universiteitsgemeenschap pornografie is.

Schrijven doet Hawinkels ook voor literaire tijdschriften als Raam, Merlyn en Raster en bladen als Jazzwereld en De Nieuwe Linie. Vooral publiceert hij poëzie, die nogal breedsprakig en beschrijvend is en vaak wordt geïnspireerd door muziek en kunst. In 1968 debuteert hij met de bundel Bosch & Bruegel, die een jaar later wordt gevolgd door Het uiterlijk van de Rolling Stones. Datzelfde jaar 1969 komt zijn eerste proza uit, de verhalenbundel Autobiografische flitsen& fratsen, in 1970 gevolgd door Ik hau van Holland.

Vertaler

Het jaar 1969 is een sleuteljaar voor Hawinkels, die zijn studie heeft opgegeven. Hij is sindsdien vertaler en datzelfde jaar verschijnen vijf vertalingen van zijn hand, onder meer van grootheden als Thomas Mann en Friedrich Nietzsche en van Het boek Prediker (samen met Pius Drijver). Er volgen meer dan vijftig andere vertalingen, van zowel moderne als klassieke auteurs. Uiteraard raakt hij opnieuw in opspraak, dit keer vanwege zijn vertaalopvatting die inhoudt dat hij zaken verandert, weglaat of toevoegt. Dat principe kost hem in 1975 de Martinus Nijhoffprijs (de belangrijkste Nederlandse prijs voor een vertaler).

De werkdrift die hij als vertaler aan de dag legt, draagt bij aan de legendevorming. Hij werkt namelijk zo hard dat hij regelmatig met pleisters om de vingers zit te typen. Wat ook helpt bij de mythevorming is zijn dood (hartstilstand). Omdat zijn huisgenoten denken dat hij op vakantie is, wordt hij pas acht dagen na zijn sterven zittend aan zijn bureau gevonden.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal